«طبقه متوسط ایران، هدف شبکه‌ی ام ‌بی‌ سی فارسی

با گذشت نزديك به دو هفته از پخش كانال جديد ام بي سي فارسي به نظر مي‌رسه كه ميشه ارزيابي دقيق تري نسبت به اين شبكه داشت.

نيك آهنگ كوثر مصاحبه‌‌اي با من در رابطه اين شبكه داشت كه اينجا مي‌تونيد متن كاملش رو بخونيد و اينجا هم مي تونيد صداي اين گفتگو رو بشنويد.

شبكه هاي فارسي زبان يك به يك مي‌آيند

يك نكته خارج از متن
نيك‌آهنگ رو به خوبي در آغاز كار روزنامه نگاريم به ياد دارم كه در تحريريه‌هاي متعدد ديده مي‌شد. وقتي مي‌اومد به سرعت مي نشست و طرحشو مي‌كشيد و مي‌رفت. نيكان مثال واقعي نيك آهنگ اينجا، اونجا و همه‌جا بود و هميشه پيش خودم فكر مي كردم كه اين ادم چطوري روزي دو سه تا طرح مي‌كشه و چه زماني بهشون فكر مي‌كنه. هيچ وقتم روم نشد اين سوال رو ازش بپرسم و رفتن نيك آهنگ از ايران و توقيف پشت سر هم روزنامه‌ها اين مجال را نداد.

شبکه MBC به تازگی بخش فارسی خود را راه‌اندازی کرده که بیشتر به سراغ سرگرمی رفته است. فهرست برنامه‌های هفتگی این شبکه را که نگاه کنید همه فیلم‌های سینمایی هالیوودی است که نسبتاً هم کم‌خطر محسوب می‌شوند. گروه MBC که متعلق به یک سرمایه‌گذار سعودی است در حال حاضر چند شبکه تلویزیونی از جمله شبکه خبری «العربیه» و MBC2 را هم در اختیار دارد.
در همین رابطه به سراغ کارشناسان رسانه رفتیم و با مصطفی قوانلو قاجار و امید حبیبی‌نیا، روزنامه‌نگار، وبلاگ‌نویس و کارشناس رسانه‌ها صحبت کردیم.
مصطفی قوانلو قاجار که روزنامه‌نگار مقیم تهران است می‌گوید:

از یک جنبه الان در ایران و شهرهای بزرگ دسترسی به دی‌وی‌دی خیلی سهل و آسان است. فیلم‌های خارجی، آن هم آخرین فیلم‌ها بدون کپی رایت در بازار موجود است و با قیمت هزار تومان که قیمت خیلی ارزانی است در دسترس همه هست و اتفاقاً همه‌ی آن‌ها، زیر‌نویس فارسی دارد و از این نظر برای کسی که بخواهد فیلم ببیند و فیلم خوب هم ببیند، مشکلی نیست.
منتها مساله اساسی به نظر من این‌جاست که من در یک هفته‌ای که MBC فارسی را نگاه کردم، این شبکه‌، البته در قسمتی که MBC یک و دو سه هم بود به همین شکل بود؛ صحنه‌هایی را که حاوی روابط جنسی بود سانسور می‌کردند و این مساله باعث می‌شود که خانواده‌ها بتوانند کنار همدیگر بنشینند و فیلم هالیوودی و خارجی نگاه کنند.

اگر الان مثلاً یک خانواده بخواهد یک فیلم با دی‌وی‌دی نگاه کند، یک کار خیلی شاق و سختی است دیگر. اگر با خانواده باشد، یکی باید بنشیند سانسور کند و بزند جلو؛ ولی این کار را به راحتی MBC فارسی انجام داه و تاثیر آن به نظر من این است که خانواده این بار می‌نشیند فیلم می‌بیند.
الان اتفاقی که در ایران می‌افتد این است که جوان‌ها، تک به تک فیلم می‌بینند. یا افراد خانواده، تک تک فیلم می‌بینند. ولی در کنار هم نشستن شاید یک چیزی باشد که از نظر جامعه شناختی قابل بررسی باشد.

من جدول برنامه‌ها را که می‌دیدم، این شبکه، خیلی از فیلم‌ها را با تاخیر نسبت به اکران در سینماهای آمریکای شمالی دارد نشان می‌دهد و فیلم خیلی جدیدی نیست. یعنی خیلی از آن‌ها را ممکن است بینندگان در داخل ایران هم دیده باشند.
بله، بعد نکته اساسی آن این است که اصلاً سیاست ام‌بی‌سی از گذشته که من زیر‌نویس عرب آن را نگاه می‌کردم؛ این‌ها به هیچ عنوان فیلم یا کیفیت و خوب دنیا را نشان نمی‌دهند. یعنی فیلم‌های سطح اول را اصلاً نشان نمی‌دهند.

معمولاً چیزی را که نشان می‌دهند و برای مصرف کننده خاورمیانه به نظر آن‌ها مناسب است، یکی فیلم‌های اکشن و بزن بزن است، که خب این یک بخش آن است. یک بخش آن هم یک‌سری فیلم‌های کمدی است و یا فیلم‌های متوسط و یا پایین‌تر از متوسط که در رده‌بندی نقدها و سایت‌های مختلفِ معرفی فیلم قرار گرفته‌اند.
تا جایی‌که من خبر دارم، فقط یک فیلم خوب را قرار است پخش کنند، فیلمی به نام چوپان خوب. بنابراین خیلی معدود، فیلم‌های با کیفیت و روز دنیا را نشان می‌دهند.

در نظرسنجی‌های سایت MBC فارسی که نگاه بکنید می‌بینید که خیلی‌ها نگاهی منفی راجع به نوع سانسور این تلویزیون دارند. شما به عنوان یک ناظر چه نظری در مورد این مساله دارید؟ آیا با تلویزیون ایران قابل مقایسه هست‌ یا نه؟ با شبکه‌های ماهوارهای ديگر چطور؟
با تلویزیون ایران که اصلاً قابل قیاس نیست. چون در ایران اصلاً مدلی که سانسور می‌شود، واقعاً وحشتناک است. مثلاً وقتی که یک خانمی یک کمی لباسش باز باشد مجبورند تصویر را بیاورند روی صورت او و اصلاً یک چیز وحشتناکی می‌شود.

ما در MBC فارسی این چیزها را نمی‌بینیم. یعنی سانسور برای بیرون بودن لباس دامن کوتاه، آستین کوتاه و این چیزها وجود ندارد. فکر نکنم زیاد هم این کار باعث بشود که به اصل فیلم ضربه بزند. مگر این‌که خیلی فیلم خاصی باشد یا متمرکز در این مسائل باشد که معمولاً فیلمی را که متمرکز بر این مسائل باشد اصلاً نشان نمی‌دهند.