بازتاب توقف غنى سازى در مطبوعات آمريكا

اعلام توقف غنى سازى اورانيوم توسط ايران تقريباً در همه روزنامه هاى دوشنبه آمريكا منعكس شد و مطبوعات آمريكا نيز همانند دولت آمريكا واكنش محافظه كارانه اى نسبت به اين خبر داشتند. برخى از اين روزنامه ها صرفاً گزارش خبرگزارى هاى بين المللى را منتشر كرده اند ولى بعضى همانند نيويورك تايمز، واشينگتن پست، بوستون گلاب و لس آنجلس تايمز مطالب ويژه خبرنگاران خود را منتشر كرده اند كه نشان از اهميتى دارد كه براى موضوع فعاليت هاى اتمى ايران قائلند. با اين همه مطبوعات آمريكا به پايبندى ايران در قبال تعهدات خود ابراز شك و ترديد كرده اند. واشينگتن پست كه اين خبر را به عنوان يكى از تيترهاى صفحه اول خود برگزيده تيتر زده است: «ايران قول داد برنامه هاى هسته اى خود را به طور كامل از كار بيندازد.» تيتر واشينگتن پست از دو جهت قابل بررسى است. اول اين كه در تيتر به برنامه هاى هسته اى و نه غنى سازى اورانيوم اشاره شده است. دوم آن كه از لغت توقف يا تعليق در تيتر استفاده نشده و به جاى آن از لغت «freez» به معنى منجمد كردن، غيرقابل حركت ساختن يا فلج كردن استفاده شده است. واشينگتن پست در گزارش خود نوشته است: «يك مقام آمريكايى، كه از واشينگتن پست خواسته است هويتش را فاش نكند، به اين روزنامه گفته است دولت بوش هنوز مردد است كه از توافق ايران و اتحاديه اروپا حمايت كند يا از آژانس بين المللى انرژى اتمى بخواهد موضع سرسخت ترى نسبت به ايران اتخاذ كند. اين مقام آمريكايى گفته معلوم نيست چگونه مى شود جورج بوش را به پذيرش اين توافق كه به انزواى ديپلماتيك بيشتر آمريكا منجر خواهد شد، ترغيب كرد. روزنامه بوستون گلاب هم اين خبر را با تيتر «ايران مى گويد غنى سازى اورانيوم را متوقف خواهد كرد» در صفحه اول خود كاركرده است. اين روزنامه نوشته است: «ايران در مذاكرات هفته گذشته خواهان ادامه كار بر روى مراحل مقدماتى تبديل اورانيوم شده بود ولى با مخالفت قاطعانه اروپايى ها روبه رو شد به گونه اى كه در نهايت مجبور شد از خواسته خود دست بكشد.» نيويورك تايمز هم واكنشى تقريباً منفى در قبال توافق ايران با اروپا اتخاذ كرده است. اما روزنامه لس آنجلس تايمز در مطلبى به قلم دو ستون نويس خود با تيتر «ساقط كردن تهران؟ عجله نكنيد»، از سرخوردگى آمريكايى هاى ايرانى تبار از آسان پندارى سقوط نظام حاكم بر ايران از سوى مقامات آمريكايى گزارش داده و نوشته است كه اين افراد از اين كه مى بينند نومحافظه كارانى چون مايكل لدين ساده انديشانه تصور مى كند ساقط كردن رژيم ايران با صرف ۲۰ ميليون دلار امكان پذير است، ناراضى اند.»

نسخه چاپی روزنامه چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۳۸۳

تعليق غنى سازى در مطبوعات اروپايى و عربى

اعلام خبر تعليق غنى سازى اورانيوم از سوى ايران انعكاس تقريبا گسترده اى در مطبوعات اروپا و كشورهاى عربى داشت. ال پائيس مشهورترين روزنامه اسپانيا در روز دوشنبه تيتر زده است: «ايران لغو برنامه غنى سازى اورانيوم را پذيرفت.» لاوانگوارديا ديگر روزنامه اسپانيايى تيتر زد: «پذيرش تعليق غنى سازى اورانيوم از سوى ايران.» اين خبر در روزنامه هاى آلمان هم بازتاب داشت؛ تاگس اشپيگل تيتر زد: «ايران در مناقشه اتمى تغيير موضع داد.» فرانكفورتر آلگماينه همين خبر را به شكلى ديگر تيتر كرد: «ايران اعلام كرد غنى سازى اورانيوم را به حال تعليق در مى آورد.» بيشتر مطبوعات اروپايى اين خبر را به نحو مطلوبى بازتاب داده و از آن با عنوان خروج از بن بست نام برده اند. اما مطبوعات عربى نه به شكل گسترده اما در حد انتظار تعليق غنى سازى را بازتاب داده اند. الرياض روزنامه عربستانى تيتر زده است: «ايران با توقف غنى سازى اورانيوم موافقت كرد.» عكاظ ديگر روزنامه عربستان هم به سخنان كالين پاول وزير امور خارجه آمريكا اشاره كرد كه گفته بود: «آمريكا به ايران حمله نمى كند.»اما مطبوعات آمريكا همانند روزهاى گذشته موضوع فلوجه را مورد توجه قرار مى دهند. نيويورك تايمز در گزارشى تحليلى به وضعيت سربازان آمريكايى در عراق اشاره كرده و نوشته است: «گروگانگيرى هاى متعدد و انفجارهاى انتحارى باعث شده تا روحيه سربازان كاهش يابد. آنها با منطقى به نام مرگ در جنگ روبه رو هستند كه بايد با آن كنار بيايند در حالى كه خانواده هاى آنان در آمريكا چشم به راه هستند.» اين روزنامه همچنين از مذاكره مقامات اسرائيلى با آمريكايى خبر داده و نوشته است: «مقامات اسرائيلى اميدوارند كه آمريكايى ها به يافتن فرد مورد نظر اسرائيلى ها در انتخابات فلسطين كمك كنند.» لس آنجلس تايمز هم تيتر اول خود را به فلوجه اختصاص داده است: «نبرد در فلوجه به پايان رسيده اما هنوز شورشيان مقاومت مى كنند.» اين روزنامه همچنين در يك گزارش تحليلى اقتصادى به كاهش ارزش دلار پرداخته است. واشينگتن پست عكسى از يك سرباز آمريكايى را به عنوان عكس اول انتخاب كرده است در حالى كه در پشت اين سرباز شورشيان دستگير شده فلوجه با چشم هاى بسته در حال حركت هستند. اين عكس به اين دليل انتخاب شده است كه سرباز آمريكايى را از پايين نشان مى دهد، در نتيجه اقتدار سربازان آمريكايى در فلوجه را القا مى كند.

نسخه چاپی روزنامه شرقسه شنبه ۲۶ آبان ۱۳۸۳

مطبوعات عربى به دنبال جانشين عرفات

يك فرصت جديد براى صلح» تيتر روزنامه گاردين در روز شنبه بود. بسيارى از مطبوعات انگليس نظير فايننشال تايمز، گاردين و ديلى تلگراف به همراه مطبوعات برجسته آمريكا حرف هاى جورج بوش را تيتر كرده اند كه مرگ عرفات را يك فرصت قلمداد كرده است. در اين ميان واشينگتن پست از جورج بوش انتقاد كرده است كه چرا از اسرائيل نخواسته است به تعهدات خود در برنامه موسوم به نقشه راه، از جمله توقف شهرك سازى در ساحل غربى رود اردن، پايبند باشد. اين روزنامه در ادامه مى نويسد كه برگزارى انتخابات عادلانه و آزاد در فلسطين امكان پذير نخواهد بود مگر اين كه اسرائيل محدوديت در رفت و آمد شهروندان فلسطينى ها را از ميان ببرد و به ترور رهبران فلسطينى پايان دهد. برخلاف مواضع اين روزنامه در قبال بوش، واشينگتن تايمز، روزنامه هواخواه جمهوريخواهان طى مقاله اى شديد اللحن عرفات را تروريست خطاب كرده است. اين روزنامه از كوفى عنان دبيركل سازمان ملل متحد انتقاد كرده و او را به داشتن مواضع ملايم در قبال تروريست ها متهم كرده است. اين روزنامه عرفات را مسئول كليه عمليات انتحارى عليه شهروندان اسرائيل دانسته و پيام آقاى عنان را به مثابه ستايش يك تروريست قلمداد كرده است. بيشتر مطبوعات آمريكا از عرفات به عنوان عنصرى كه سد راه مذاكرات صلح بود نام برده اند. لس آنجلس تايمز نوشته است كه بوش به درخواست تونى بلر در مورد ضرورت تشكيل يك كنفرانس بين المللى به منظور بررسى مناقشه خاورميانه پاسخ صريحى نداد و به رغم مرگ ياسر عرفات رهبر فلسطينى ها، از سرگيرى گفت وگوهاى صلح را به اقدامات فلسطينى ها در جلوگيرى از حملات انتحارى و ايجاد نهادهاى سياسى موكول كرده است. با اين حال عكس اول مطبوعات آمريكايى تشييع پيكر عرفات در رام الله است. محتواى بيشتر مطبوعات آمريكا به ديدار يك روزه تونى بلر، نخست وزير بريتانيا از آمريكا، گسترش اختلافات درونى سازمان اطلاعات مركزى آمريكا و ادامه عمليات در فلوجه اختصاص دارد. اين در حالى است كه مطبوعات عربى در روز يكشنبه به دنبال يافتن نامى براى جانشينى عرفات هستند. النهار چاپ لبنان تيتر زده است: «مروان برغوثى در انديشه شركت در انتخابات رياست حكومت خودگردان فلسطين است» الرياض نوشته است: «مروان برغوثى بهترين گزينه براى جانشينى عرفات است» البيان خبر داده است: «فلسطينيان براى انتخابات رياست دولت خود گردان در ژانويه آماده مى شوند» اين روزنامه در مورد ايران تيتر زده است: «آژانس بين المللى انرژى اتمى گزارش خود را در رابطه با برنامه هسته اى ايران به فردا (امروز) موكول كرد» الجزيره هم از قول ايران نوشته است: «هر آنچه توانستيم در مورد برنامه اتمى خود انجام داديم.»

نسخه چاپی روزنامه شرق دوشنبه ۲۵ آبان ۱۳۸۳

وبلاگ و روزنامه نگاری اینترنتی

گرچه وبلاگ نویسان آبان ماه سال 80 را به عنوان مبدا وبلاگ نویسی ایران می شناسند و سه سالگی اش را جشن می گیرند اما همزمان با تولد وبلاگ ایرانی، ژورنالیسم اینترنتی در ایران نيز متولد شده است. اکنون سه سال از عمر اين نوع از ژورنالیسم در ایران می گذرد و روزنامه نگاران سومین سال نوشتن در فضای وب را تجربه می کنند.

ژورنالیسم اینترنتی در ایران

با ظهور وبلاگ، عده ای از روزنامه نگاران که عمدتا جوان بودند نوشتن در وبلاگ های شخصی را آغاز کردند. این دسته از روزنامه نگاران آثار خود را که در روزنامه ها چاپ می شد به وبلاگ منتقل می کردند و از نظرات کاربران درباره مطالبشان استفاده می کردند.

بدین ترتیب گروهی از روزنامه نگاران ایرانی با پدیده جدیدی به نام سایبر ژورنالیسم آشنا شدند که در پیشرفت حرفه ای شان بسیار موثر بود. این گروه به علت دسترسی به اطلاعات و اخبار اینترنتی می توانستند پویاتر از همکارانشان حرکت کنند.

از میان این روزنامه نگاران آن دسته از روزنامه نگارانی که به زبان انگلیسی تسلط داشتند جلوتر از بقیه افتادند. در روزهای آغازین وبلاگ نویسی در ایران تنها 10 وبلاگ در فهرست روزنامه نگاری پرشین بلاگ وجود داشت اما امروز این تعداد به 350 وبلاگ رسیده است. به طور تخمینی بیش از 50 روزنامه نگار در سراسر ایران دارای وبلاگ شخصی هستند.

علاوه بر روزنامه نگارانی که پیش از این به طور حرفه ای در نشریات چاپی کار می کردند گروهی از جوانان وبلاگ نویس نيز به روزنامه نگاری علاقه مند شدند. جوانانی که توانایی نوشتن در خود می دیدند و مطالبشان مورد توجه قرار می گرفت جذب مطبوعات و نشریات شدند. بدین ترتیب وبلاگ باعث شد تا نسل جدیدی از روزنامه نگاران شکل بگیرد.

روزنامه های آنلاین

در دنیای امروز روزنامه نگارانی وجود دارند که تنها برای نسخه الکترونیکی روزنامه ها می نویسند اما روزنامه نگارانی هم وجود دارند که برای هر دو نسخه چاپی و الکترونیکی روزنامه ها کار می کنند. در ایران به علت آن که روزنامه نگاری اینترنتی چندان فراگير نیست، تعداد کسانی که تنها در اینترنت می نویسند بسیار اندک است.

بیشتر روزنامه های ایرانی تنها مطالب نسخه کاغذی را بر روی اینترنت قرار می دهند ولی روزنامه آنلاین ندارند. تنها جام جم آنلاین یک گروه حرفه ای کوچک برای به روز کردن اخبار و اطلاعات دارد. اخیرا شرق آنلاین هم به این جمع اضافه شده است.

کمبود دانش آکادمیک

سایبر ژورنالیسم تنها منتشر کردن یک نوشته در فضای وب نیست. روزنامه نگار باید با مبانی روزنامه نگاری در وب آشنا باشد. هنر نوشتن خبرهای کوتاه، تنظیم خبر بر اساس سبک نرم خبر، استفاه از لینک در خبر نویسی و تایپ کردن خبر مبانی سایبر ژورنالیسم است.

ظاهرا قرار است در سال های آینده واحدی به نام سایبر ژورنالیسم به مجموعه درسی رشته ارتباطات دانشکده ها اضافه شود که دانشگاه علامه طباطبايی در اين ميان پيشگام خواهد بود.

در این میان استادان ارتباطات به فراخور آشنایی با سایبر ژورنالیسم قسمتی از ساعت تدریس خود را به وبلاگ نویسی و روزنامه نگاری در اینترنت اختصاص می دهند. یونس شکرخواه استاد ارتباطات در اين زمينه فعال تر از همه بوده است. او با استفاده از وبلاگ با دانشجویانش ارتباط برقرار می کند و به سوال های آنان پاسخ می دهد.

اما آشنا نبودن بسیاری از روزنامه نگاران ایرانی با مبانی سایبر ژورنالیسم باعث شده تا آن ها در نوشتن گزارش و خبر تفاوتی میان وب و روزنامه قائل نشوند.

رابطه دوسويه خواننده با نويسنده

روزنامه نگاران اینترنتی در ایران کم کم به کارکردهای این رسانه آشنا می شوند. نوشتن در مورد یک موضوع و ارجاع خواننده به منابع دیگر همان موضوع، به عادتی رایج در میان وبلاگ نویسان تبدیل شده است. روزنامه هاى اينترنتى رابطه سنتى بين نشريه و خواننده را كه رابطه اى يك سويه است به رابطه اى دوسويه ارتقا داده است.

نشريات اينترنتى در تحقق دو كاركرد اساسى روزنامه نگارى يعنى اطلاع رسانى و طرح افكار و آراى متفاوت نه تنها مكانيسم هاى متفاوت سانسور، خودسانسورى، سرمايه و توزيع را خنثى كردند بلکه از محدوده ژورناليسم سنتى فراتر رفته و كاركردهاى جديد خود را ارائه كردند.

روزنامه نگار اینترنتی ایرانی گاه به دنبال برقرار کردن ارتباط با خوانندگانش از نظرات آنها سوژه می گیرد و يا خبر کسب می کند.

خبرنویسی زنده در وبلاگ

وبلاگ نویسی آنلاین که یکی از سریعترین راه های ارسال اخبار است کم کم میان روزنامه نگاران جای خود را باز کرده است. در جریان استعفای جمعی نمایندگان مجلس ششم، در جریان مراسم جایزه اسکار و انتخابات ریاست جمهوری آمریکا گروهی از وبلاگ نویسان لحظه به لحظه وبلاگ خود را با اخبار جدید به روز می کردند.

استفاده از صدا و تصویر هنوز چندان در میان روزنامه نگاران ایرانی رايج نشده است. البته کمبود امکانات و بالا بودن قیمت دسترسی به اینترنت بی سیم، دوربین دیجیتال، دستگاه های ضبط کننده صدا و از همه مهم تر کامپیوترهای کیفی (لب تاپ) باعث شده تا خبرنگاران ايرانی نتوانند به صورت آنلاین خبرهای خود در وبلاگ یا سایت های خبری قرار دهند.

دموکراسی وبلاگی

وبلاگ به رشد و پرورش روزنامه نگاران دموکراتیک کمک شایانی می کند. به طور طبیعی هر نوشته ای ممکن است با مخالفت عده ای مواجه شود. بنابراین پیرامون هر نوشته می توان ردپای عقاید مختلف و گاه انتقادهایی هتاکانه را دید اما خاصیت دموکراتیک وبلاگ، از نویسندگان انسان هایی با درجه بالای تحمل عقاید مخالف می سازد که نسبت به عقاید مخالف احترام می گذارد و بر نمی آشوبند. بنابراین نسل جوان روزنامه نگاران اینترنتی ایرانی با کسب تجربه و پشت سر گذاشتن آزمون و خطا نسلی دموکراتیک بار می آیند.

وبلاگ نویسی روزنامه نگار را به نوشتن ، خواندن و روزآمد بودن عادت می دهد. بنابراین هرچه به تعداد روزنامه نگاران اینترنتی افزوده شود، به ارتقای سطح روزنامه نگاران ایرانی در جهان منجر می شود. متاسفانه برخورد قضایی با روزنامه نگاران اینترنتی و وبلاگ نویسان باعث شده تا عده ای از آن ها با نام های مستعار وناشناخته بنویسند یا آن که دچار خود سانسوری شوند که این آفتی بزرگ برای روزنامه نگاری اینترنتی است.

نسخه الکترونیک سایت فارسی بی بی سی پنج شنبه 11 نوامبر 2004

تيترهاى حماسى براى حمله به فلوجه

در مطبوعات آمريكا روزى نيست كه درباره برنامه هسته اى ايران مطلبى نوشته نشود. به نظر مى رسد با پايان انتخابات رياست جمهورى آمريكا، ايران به موضوعى عمده در سياست خارجى آمريكا تبديل شده است. روزنامه واشينگتن پست در سرمقاله خود با عنوان «مقابله با ايران به همراه اروپا»، با اشاره به احتمال امضاى قرارداد موقت ايران با كشورهاى اتحاديه اروپا بر سر برنامه هاى اتمى از در حاشيه قرار گرفتن آمريكا، در اين ميان انتقاد كرده و آن را دليلى ديگر بر وجود دو ضعف اساسى در سياست خارجى آمريكا در قبال ايران دانسته است. از ديگر موضوعات مهم مطبوعات آمريكا در روز سه شنبه نبرد بر سر شهر فلوجه عراق، سالگرد فروريزى ديوار برلين و حرف هاى همسر عرفات بر ضد رهبران فلسطينى است. اما تيتر اول همه مطبوعات آمريكا به حمله نيروهاى آمريكايى به فلوجه اختصاص دارد. همه اين روزنامه ها عكس هايى از سربازان آمريكايى در حال نبرد با شبه نظاميان مسلح منتشر كرده اند. تيتر مطبوعات آمريكايى توصيف نبردهاى سخت و نفس گير نيروهاى آمريكايى است. از جمله تيتر روزنامه لس آنجلس تايمز كه اين عنوان را براى صفحه اول خود برگزيده است: «نيروهاى آمريكايى، عراقى به شورشيان فلوجه حمله كردند» اين روزنامه از دونالد رامسفلد، وزير دفاع آمريكا، نقل قول كرده كه اين كشور اميدوار است با شكست ستيزه جويانى كه در شهر فلوجه عراق عليه نيروهاى آمريكايى مى جنگند افكار عمومى مردم عراق نسبت به دولت موقت اين كشور تغيير كند. لس آنجلس تايمز تصرف فلوجه را نقطه عطفى براى ايجاد آرامش در عراق ناميده در عين حال متذكر شده است اين به معناى پايان يافتن درگيرى ها نخواهد بود. شيكاگوتريبون تيتر زده است: «حمله رعدآسا به پناهگاه شورشيان» نيويورك تايمز هم تيتر زده است: «جنگ هاى خيابانى در فلوجه آغاز شد».بوستون گلاب «سرازير شدن سربازان به سمت فلوجه» را به عنوان تيتر اول برگزيده است. مطبوعات آمريكا آمار تلفات نيروهاى آمريكايى را برجسته نكرده و در عوض به كشته شدن تعداد زيادى از شبه نظاميان اشاره كرده اند. ضمن آن بيشتر مطالب و تيترها نگاه مثبتى به جنگ در فلوجه دارد. اما اظهارات شمخانى وزير دفاع ايران در مورد توليد انبوه موشك شهاب ۳ بازتاب وسيعى در كشورهاى عربى داشت. الوطن چاپ عربستان تيتر زده است: «ايران توانايى فوق العاده براى توليد موشك شهاب ۳ دارد». الخليج چاپ امارات از قول شمخانى تيتر زده است: «ايران مى تواند موشك شهاب را به شكل انبوه توليد كند و هيچ گونه تهديدى براى اروپا نيست». روزنامه ليبراسيون از توافق مالى بين سهى عرفات و رهبران فلسطينى خبر داده است. به نوشته اين روزنامه عرفات داراى گنجينه اى به ارزش ۳۰ ميليون دلار است.

نسخه چاپی روزنامه شرق پنجشنبه ۲۱ آبان ۱۳۸۳

گزارش نيويورك تايمز از وضعيت اينترنت در ايران

حمله نيروهاى آمريكايى در عراق به شهر فلوجه اين كشور در صدر مطالب مطبوعات آمريكا، اروپا و كشورهاى عربى قرار گرفته است. در حالى كه نيروهاى آمريكايى در حال پيشروى به داخل شهر فلوجه هستند، روزنامه نيويورك تايمز پيشنهاد كرده است كه دست كم ۲ تيپ رزمى ديگر از نيروهاى خود، يعنى در حدود ۴۰ هزار سرباز ديگر را به اين كشور گسيل كند. اين روزنامه از وزارت دفاع آمريكا، پنتاگون، انتقاد كرده است كه «به جاى آن كه به فكر تأمين پوتين هاى اضافى مورد نياز در عراق» باشد، به خريد جنگنده هايى همچون اف آى۲۲ مشغول است كه هر فروند آن ۲۵۰ ميليون دلار قيمت دارد. كريستين ساينس مانيتور حمله به فلوجه را ناموفق خوانده و نوشته است: «آمريكا و دولت موقت عراق برخلاف آن چه فكر مى كنند در صورتى هم كه موفق به تصرف فلوجه بشوند، نخواهند توانست به شورش ها و حملات شبه نظاميان براى هميشه پايان دهند زيرا اين نيروها اكنون در ساير شهرهاى عراق، همچون سامرا و رمادى پراكنده شده اند» مطبوعات آمريكا همچنين به پيشرفت نسبى درباره مذاكرات هسته اى ايران و اروپا پرداخته و آن را مثبت ارزيابى كرده اند. روزنامه كريستين ساينس مانيتور از آنچه نشانه هاى اخير تغيير سياست جورج بوش خوانده استقبال كرده است و مى نويسد كه دولت آمريكا براى نمونه از فرانسه و چين كمك خواسته است به ايران و كره شمالى فشار آورند تا از سياست هاى اتمى خود دست بكشند. واشينگتن پست هم در اين زمينه نوشته است كه دو مانع ممكن است باعث ايجاد بن بست در اين گفت وگوها شود، اين كه ايران با لغو نامحدود غنى سازى اورانيوم مخالف است و دوم اين كه خواهان تعهد سه كشور بريتانيا، آلمان و فرانسه است تا دومين مرحله گفت وگوها در شش ماه آينده به پايان برسد. اما روزنامه نيويورك تايمز به گزارشى درباره فيلترينگ و مسدود شدن سايت هاى اينترنتى در ايران پرداخته است. نيويورك تايمز نوشته است: «شمار كاربران اينترنت در ايران ظرف چهار سال گذشته از ۲۵۰ هزار به ۸/۴ ميليون نفر افزايش پيدا كرده است.» روزنامه آلمانى تاگس اشپيگل با انتخاب تيتر زده است: «نبرد تعيين كننده و سرنوشت ساز در فلوجه» اين حمله مقدمه اى براى سركوب شورشيان و برگزارى انتخابات آزاد در عراق خوانده است. روزنامه كويتى القبس تيتر زده است: «آيت الله سيستانى اولين شركت كننده در انتخابات عراق خواهد بود» روزنامه لارپوبليكا از پيشروى خانه به خانه سربازان آمريكايى در فلوجه خبر داده است. اما پرواز هواپيماى شناسايى حزب الله لبنان بر فراز اسرائيل بازتاب گسترده اى در ميان محافل سياسى داشت. روزنامه البلد چاپ لبنان خبر داده است: «سازمان ملل در انتظار دريافت گزارشى از لبنان درباره هواپيماى شناسايى مرصاد ۱ است».

نسخه چاپی روزنامه شرق چهارشنبه ۲۰ آبان ۱۳۸۳

بازتاب مذاكرات ايران با سه قدرت اروپا در مطبوعات

با پايان يافتن مذاكرات هسته اى ايران و سه كشور اروپايى، مطبوعات جهان نتيجه اين مذاكره را منعكس كردند. كوريرو دلاسرا تيتر زده است: «ميان ايران و اروپا بر سر برنامه هسته اى، توافق اوليه صورت گرفت» لاستمپا ديگر روزنامه ايتاليايى تيتر زده است: «اولين توافق ايران و اتحاديه اروپا در خصوص اورانيوم» روزنامه عربستانى الرياض از قول يك مقام ايرانى نوشته است: «به توافق اوليه با اروپا دست يافتيم» الجزيره هم تيتر زده است: «توافق تهران و اروپا مانع از ارسال پرونده هسته اى ايران به شوراى امنيت مى شود» روزنامه لبنانى المستقبل از توافق اوليه ايران با كشورهاى اروپايى خبر داد. الاتحاد هم اين موضوع را بازتاب داده است: «ايران و اتحاديه اروپا در رابطه با پرونده هسته اى به يك توافق اصولى رسيدند» روزنامه تركيه اى جمهوريت هم تيتر زده است: «ايران و اتحاديه اروپا در مسئله برنامه انرژى اتمى، در راه تفاهم هستند» اما موضوع خبرساز ديگرى كه نظر مطبوعات عربى را به خود جلب كرد هواپيماى شناسايى حزب الله لبنان بود. اين هواپيماى جاسوسى با نام مرصاد ۱ بر فراز شهر نهرياى اسرائيل به پرواز در آمده است. الحيات در اين باره تيتر زده است: «هواپيماى شناسايى حزب الله لبنان براى نخستين بار بر فراز شهرك هاى يهودى نشين در شمال فلسطين اشغالى به پرواز درآمد» اما در حالى كه اوضاع عراق در حالت فوق العاده قرار گرفته بيشتر مطبوعات جهان حداقل يكى از عناوين اصلى خود را به تشريح وضعيت عراق اختصاص داده اند. روزنامه آلمانى فرانكفورتر روندشاو تيتر زده است: «دولت عراق، مقررات زمان جنگ در اين كشور برقرار كرد» روزنامه ايتاليايى كوريرو دلاسرا هم تيتر زده است: «فلوجه از بوش پر شده» روزنامه هاى آمريكايى لس آنجلس تايمز و واشينگتن پست كه در روزهاى تعطيل هم منتشر مى شوند از كشته شدن بيش از ۵۰ نفر در روز شنبه خبر دادند. لس آنجلس تايمز تيتر زده است: «موج بلند خشونت ۵۰ عراقى را كشت» وضعيت عرفات نيز يكى از مسائلى است كه در هفته اخير تيتر اصلى بسيارى از مطبوعات را به خود اختصاص داده است. روزنامه اسپانيايى ال پاييس تيتر زده است: «رهبران فلسطينى، برنامه عيادت از عرفات را به دليل انتقادات همسرش لغو كردند» آبث هم خبر داده است قبرستانى كه اسرائيل مى خواهد عرفات در آن دفن شود، يك زباله دانى است. روزنامه عربستانى عكاظ هم تيتر زده است: «كبد عرفات از كار افتاد، در فلسطين حالت فوق العاده اعلام شد».

نسخه چاپی روزنامه شرق سه شنبه ۱۹ آبان ۱۳۸۳

فلوجه كانون توجه مطبوعات آمريكا

مطبوعات عربى در روز يكشنبه مذاكرات هسته اى ايران و سه بزرگ اروپايى را مورد توجه قرار داده و خبر مذاكرات را به عنوان يكى از تيترهاى صفحه اول خود برگزيده اند.الجزيره چاپ عربستان تيتر زده است: «گفت وگوهاى ايران و اروپا از سر گرفته شد» الانباء چاپ لبنان از قول مقام هاى ايرانى نوشته است: «مذاكرات هسته اى با اروپا بسيار دشوار است» البيان چاپ امارات خبر داده است: «ايران طرح جديدى در رابطه با ممنوعيت انتشار سلاح هاى هسته اى ارائه مى دهد». عكاظ چاپ عربستان به سفر وزير امور خارجه چين به ايران اشاره كرده و تيتر زده است: «چين با ارسال پرونده اتمى ايران به شوراى امنيت مخالف است» الاتحاد هم تيتر زده است: «ايران اتهامات علاوى را رد كرد». الخليج از واكنش مقام هاى ايرانى نسبت به انتخاب مجدد بوش خبر داده و تيتر زده است: «ايران خواستار تغيير موضع واشينگتن پس از انتخاب مجدد بوش شد» اما مطبوعات آمريكا به تدريج از پرداختن به مسائل انتخاباتى فاصله مى گيرند و به موضوع عراق به عنوان كانونى خبرساز توجه مى كنند. اين در حالى است كه وضعيت عرفات انعكاس چندانى در بين تيترهاى اول مطبوعات آمريكا نداشته و تنها روزنامه بين المللى ميامى هرالد اين مطلب را تيتر يك كرده است. لس آنجلس تايمز تيتر زده است: «فلوجه زير توپ» اين روزنامه در مطلبى با عنوان «دموكرات ها استراتژى روى نقشه را تغيير دهند» نوشته بعضى از صاحب نظران حزب دموكرات از شكست دوم نوامبر يك درس گرفته اند و آن اين كه در دوره بعدى انتخابات در سال ،۲۰۰۸ نامزد اين حزب، نبايد اهل ايالت هاى شمال غرب آمريكا باشد زيرا وجود چنين افرادى كه معمولاً با ديدگاه هاى محافظه كارانه اجتماعى و اقتصادى سر سازگارى ندارند، باعث ريزش طرفداران حزب در ايالت هاى جنوبى و غرب ميانه مى شود. روزنامه واشينگتن پست در مقاله اى با عنوان «به عراق بازگرديد»، موفقيت نيروهاى آمريكايى را در به كنترل درآوردن فلوجه، همواركننده راه برگزارى انتخابات دانسته است. در همين حال دو روزنامه اينترنشنال هرالدتريبيون و واشينگتن پست جلب كمك هاى بين المللى براى حل وفصل بحران عراق را براى دولت جورج بوش لازم دانسته اند. اما اكثر مطبوعات آمريكا گزارشى منتشر كرده اند كه خبر از ۳۷۷ هزار فرصت شغلى جديد مى دهد. دو روزنامه لس آنجلس تايمز و نيويورك تايمز هم در مقالاتى مفصل به اين مبحث پرداخته اند كه دموكرات ها از هم اكنون چه بايد بكنند تا در انتخابات چهار سال ديگر به سرنوشت امسال دچار نشوند. هنرى كيسينجر نظريه پرداز برجسته آمريكايى در روزنامه اينترنشنال هرالدتريبيون مقاله نوشته و مسئوليت دولت جورج بوش را در بازسازى نظم جهانى، «بى نظير در تاريخ» خوانده است. او يادآور شده است كه آمريكا در عين حال براى نخستين بار درگير جنگى شده كه به مفهوم سنتى خط مقدم يا تعريف جغرافيايى ندارد. او در اين مقاله ادعا كرده است كه خطر ايران تنها با كمك متحدان اروپايى مهار مى شود

نسخه چاپی روزنامه شرق دوشنبه ۱۸ آبان ۱۳۸۳

بودن یا نبودن عرفات

مسئله زنده بودن يا مرگ ياسر عرفات رهبر فلسطين همچنان عنوان اول مطبوعات فرانسه را به خود اختصاص داده است. با توجه به بسترى بودن عرفات در بيمارستان نظامى حومه پاريس، مطبوعات فرانسوى بر سر كسب تازه ترين خبر از حال عرفات مسابقه گذاشته اند. اما برخى مطبوعات فرانسه خبر داده اند كه عرفات درگذشته و تنها از نظر سياسى زنده است. لوموند در همين باره تيتر زده است: «نبرد سياسى درباره چگونگى اعلام مرگ عرفات ادامه دارد». اين روزنامه به برخى از مسائلى اشاره كرده كه تا روشن نشدن تكليف آنها نمى توان خبر مرگ عرفات را اعلام كرد. از جمله اين مسائل تعيين محل دفن، تضمين انتقال آرام قدرت در فلسطين و تامين امنيت در سرزمين هاى فلسطينى است. ليبراسيون هم تيتر زده است: «شارون بعد از مرگ عرفات مجبور به مذاكره است». اين روزنامه نوشته در حالى كه وضعيت جسمانى عرفات نامعلوم است، مسئله جايگزينى وى در ابهام قرار دارد. فيگارو از رايزنى مقامات فلسطينى با مقام هاى اسرائيلى بر سر انتقال جنازه عرفات به فلسطين خبر داده و تيتر زده است: «اسرائيل اجازه دفن عرفات را در بيت المقدس نمى دهد». اما روزنامه ايتاليايى كوريره دلاسرا خبر داده است: «همسر عرفات تصميم مى گيرد چه زمانى دستگاهى كه عرفات را زنده نگه داشته خاموش شود». اين روزنامه تيتر زده است: «عرفات تشييع جنازه باشكوهى در خارج از فلسطين خواهد شد». مطبوعات لبنان نيز خبرهاى مربوط به عرفات را برجسته مى كنند. الحيات خبر داده است: «عرفات مبتلا به نوعى ويروس ناشناخته است». المستقبل از قول شيراك تيتر زده است: «پزشكان كارآزموده بر وضعيت جسمى عرفات نظارت دارند». اما پيام تسليت محمد خاتمى در مورد درگذشت شيخ زايدبن سلطان رئيس متوفى امارات بازتاب گسترده اى در مطبوعات اين كشور داشت. روزنامه التحاد چاپ امارات تيتر زده است: «شيخ زايد سنت حسنه اى برجاى گذاشت كه هرگز از خاطره ها نمى رود». روزنامه عربستانى الجزيره نيز پرونده هسته اى ايران را مورد توجه قرار داده و تيتر زده است: «وزير خارجه چين در تهران درباره پرونده هسته اى اين كشور گفت وگو مى كند». الراى العام هم در اين باره تيتر زده است: «اروپا از سياست چماق و هويج براى متوقف كردن عمليات غنى ساز اورانيوم ايران استفاده مى كند».
نسخه چاپی روزنامه شرق يكشنبه ۱۷ آبان ۱۳۸۳

پيش بينى مرگ عرفات در مطبوعات فرانسه

وضعيت وخيم ياسر عرفات تيتر اكثر روزنامه هاى فرانسه در روز جمعه بود. بيشتر مطبوعات فرانسه از تيترهايى استفاده كردند كه بوى مرگ از آنها به مشام مى رسيد. فيگارو تيتر زده است: «پايان زندگى عرفات فرا رسيد». پاريزين هم به آرزوى عرفات اشاره كرده و تيتر زده است: «عرفات آرزو داشت كه در خاك فلسطين فوت كند». ليبراسيون به تحليل آينده فلسطين بدون عرفات پرداخته و تيتر زده است: «سفر عرفات به فرانسه آخرين سفر او محسوب مى شود». ديگر مطبوعات اروپايى نيز به حال نامساعد رهبر فلسطين اشاره كردند از جمله روزنامه كوريره دلاسرا كه از قول پزشكان فرانسوى تيتر زده است: «عرفات دچار مرگ مغزى شده». لارپوبليكا ديگر روزنامه ايتاليايى تيتر زده است: «ديگر اميدى براى عرفات نيست». مطبوعات لبنان هم به گسترده اى به وضعيت بحرانى عرفات اشاره كرده اند. النهار تيتر زده است: «عرفات در كشمكش با بيمارى مشكوكى است، درحالى كه جهان در انديشه جانشينى اوست». الحيات هم به نقل از يك مقام مذهبى فلسطين اعلام كرد: «عرفات درباره خاكسپارى خود در قدس وصيت نكرده». الوطن چاپ امارات از آينده فلسطينى ها خبر داده و تيتر زده است: «بوش درصدد ايجاد يك رهبرى جديد براى فلسطينيان است» اين روزنامه يك خبر مهم در مورد ايران دارد: «ايران و روسيه قرارداد بازگشت سوخت هسته اى به مسكو را امضا كردند». حريت چاپ تركيه به مانند بيشتر روزنامه هاى اروپايى از پيش بينى مرگ عرفات خبر داد: «افسانه ياسر عرفات به پايان رسيد». مطبوعات آمريكا در روز پنجشنبه خبر پيروزى جورج بوش در انتخابات رياست جمهورى را همراه با عكس هاى بزرگى از او و خانواده اش منتشر كردند. روزنامه هاى طرفدار بوش از عناوينى حماسى و قاطعانه براى پيروزى بوش استفاده كردند. نيويورك پست روزنامه هواخواه جمهوريخواهان با طعنه به فعاليت خوانندگان طرفدار كرى تيتر زد: ««ستاره پاپ» واشينگتن تايمز هم در مبارزه با نيويورك تايمز تيتر زد: «براى چهار سال ديگر» با آن كه مشاوران جان كرى به او تذكر داده بودند به هيچ عنوان در هنگام سخنرانى پس از شكست ناراحتى را به چهره خود راه ندهد. اما در ميان لبخندهاى تصنعى او، همسرش ترزا نتوانست ناراحتى خود را پنهان كند. بدين ترتيب عكاسان واشينگتن تايمز تصوير مورد نظر را شكار كردند. روزنامه هاى هوادار دموكرات ها نيز از عناوينى نظير «براى دفعه دوم» «دوباره بوش» استفاده كردند. بدين ترتيب جدال انتخاباتى مطبوعات آمريكا به پايان رسيد. روزنامه نيويورك تايمز كه منعكس كننده نظرات و افكار دموكرات هاست در مقاله اى با عنوان «پرزيدنت بوش بعدى» آورده است: ۴۹ درصدى كه در پى نتيجه متفاوتى از انتخابات بودند سر خورده شوند و در مواردى هم نسبت به آينده كشورشان دچار بيم و هراس فراوانند. نخستين كار اين عده بايد تمكين به خواست اكثريت باشد.

نسخه چاپی روزنامه شرق شنبه ۱۶ آبان ۱۳۸۳

سال وبلاگ هاى انتخاباتى

جان كرى آب دهانش را قورت مى دهد و به جمعيت هواداران خيره مى شود. «من اكنون جمله اى مى گويم كه فرانكلين روزولت هرگز نمى توانست بگويد و آن جمله اين است كه JohnKerry.com را ببينيد! جورج بوش هم گفت: هر كسى كه مى خواهد بيشتر درباره برنامه هاى من بداند، آن را روى اينترنت بخواند. البته آدرس سايتم خيلى خلاقانه نيست ولى حفظ كردنش ساده است: GeorgeWBush.com. اكنون اينترنت به عمده ترين سلاح براى پيروزى در انتخابات رياست جمهورى بدل شده است. سايت هاى انتخاباتى تقريباً روزانه به روز مى شوند. هر دو سايت متن سخنرانى هاى تبليغاتى دو نامزد را به همراه گوشه اى از صدا و تصوير آنها نمايش مى دهند. بنابراين با ورود به سايت هاى كرى و بوش وارد يك ستاد تبليغاتى مجازى مى شويم كه همه چيز براى روشن كردن افكار، ايده ها و سياست ها و خط مشى هاى سياسى و اقتصادى آماده است. با هر كليك مى توان به شناختى بهتر و شفاف تر در مورد سياست هاى اين دو رسيد. سايت بوش ۲۰ نفر كارمند دارد و سايت كرى را ۳۰ نفر كارمند آشنا به وب به روز مى كنند. هر دو سايت هويت و شخصيت دو گروه دموكرات و جمهوريخواه را نشان مى دهد. سايت جان كرى به رنگ آبى است و سايت جورج بوش به رنگ قرمز است. استفاده از اينترنت، راه اندازى وبلاگ و ارتباط اينترنتى با هواداران به اقدامى رايج و البته ضرورى بدل شده است. آلبرت مى پروفسور ارتباطات دانشگاه جورج واشينگتن مى گويد: «اگر انتخابات سال ۲۰۰۰ آمريكا سال اينترنت بود اكنون سال وبلاگ است.»

•شگرد هوارد دين
استفاده از وبلاگ را ابتدا هوارد دين رواج داد. او موفق شد اينترنت را از حاشيه به مركز تبليغات انتخاباتى ۲۰۰۴ بكشاند. جان كرى با استفاده موثر از اينترنت و پست الكترونيكى، شيوه هوارد دين را دنبال كرد. دين از اينترنت به عنوان راهى موثر براى جمع آورى كمك هاى مالى استفاده كرد. ستاد تبليغاتى هوارد دين اين حقيقت را نشان داد كه «اينترنت بهترين كاربرد براى علاقه مند كردن نسل جوان به سياست است.» هوارد دين به عنوان كانديدايى كه بيشترين استفاده را از اينترنت كرد در انتخابات مقدماتى شكست خورد. حاميان آن لاين هوارد دين و جان ادواردز با حاميان آن لاين جان كرى ادغام شدند و گروهى پر قدرت را تشكيل دادند.

•دموكرات ها
دموكرات ها زودتر و البته سريع تر از جمهوريخواهان از وبلاگ استفاده كردند. جاش روز مدير استراتژى اينترنتى دموكرات ها مى گويد: «استراتژى اينترنتى به عنوان مهم ترين ابزار براى حمايت هاى تبليغاتى شناخته شده است و ما در ستاد تبليغاتى ۲۰۰۴ بيشتر از گذشته به استراتژى آن لاين اهميت مى دهيم.» در سال ۱۹۹۰ راديو بهترين رسانه محافظه كاران بود. اما امروز اينترنت يگانه رسانه دموكرات ها و قدرتمندترين اسلحه ليبرال ها است. مخالفان سياسى جورج بوش كه بيشتر محافظه كار هستند، امروز پايه گذار سازمان هاى آن لاين اينترنتى هستند و فعاليت هاى خود را از اين طريق دنبال مى كنند. پتى باسرت يكى از آنها بود كه به وسيله وب سايت هاى ليبرال به فعاليت هاى سياسى خود بازگشت. او ابتدا از هوارد دين حمايت مى كرد و حالا سايتش را به پشتيبانى از جان كرى مى گرداند و فهرست اى ميل هايى كه از گذشته داشته را در خدمت كانديداى حزب دموكرات قرار داده است. او تمركزش را روى سربازان آمريكايى قرار داده است. سربازها با سايت او در ارتباط هستند و اوضاع و احوال خود را گزارش مى دهند. پتى باسرت مى گويد: «اينترنت وسيله اى است كه مردم عادى مى توانستند با من ارتباط برقرار كنند. پس از مدتى از طرف حزب دموكرات با من تماس گرفته شد و من به مهمانى اى كه توسط ليبرال ها تدارك ديده شده بود دعوت شدم. آن جا با سايتى به نام MoveOn.org آشنا شدم. اين سايت هسته اينترنتى گروه هاى ليبرال بود. بدين ترتيب يك حركت سازماندهى شده و منظم آغاز شد. برنامه هاى اصلى توسط سايت اعلام مى شد و مديران سايت هاى ليبرال چند وقت يك بار دور هم جمع مى شدند و فعاليت هاى خود را هماهنگ مى كردند. در اين راه حتى موفق به جذب گروه هاى سبز (طرفداران محيط زيست) شدند. آنها كه از سال ۲۰۰۰ از كانديداى حزب سبزها رالف نيدر حمايت مى كردند به طرفداران جان كرى پيوستند. رالف نيدر امسال به طور مستقل در انتخابات كانديدا شده اما گروه هاى محيط زيست با وب سايتشان VotePair.org گروه كرى را قدرتمندتر كرده اند. راى هاى سبزها كه در انتخابات ۲۰۰۰ با ۴ درصد كل آرا به نفع جورج بوش تمام شد حالا مى تواند به نفع دموكرات ها تمام شود. اين قدرت رسانه اى به نام اينترنت را نشان مى دهد كه رسانه اى تعاملى، جذاب و دلرباست.

•جمهوريخواهان
اگرچه جمهوريخواهان ديرتر از دموكرات به فكر راه اندازى وبلاگ افتادند اما خيلى سريع اين عقب ماندگى را جبران كردند. جان پيتنى كه مدير قسمت پژوهش كميته ملى جمهوريخواهان است، معتقد است: «اگر شما مى خواهيد صداى مخالفان سياسى خود را بشنويد نمى توانيد از تحقيقات كنگره آمريكا استفاده كنيد چرا كه اين تحقيقات رسمى تحت نظارت حكومت قرار دارد. اما شما مى توانيد از طريق اينترنت و نوشتن در وبلاگ به گروه هاى سازماندهى شده مخالفان بپيونديد و با افكار و برنامه هاى آنان آشنا شويد.»سابقه جمهوريخواهان البته در استفاده از وبلاگ قديمى تر است. وبلاگ هاى محافظه كاران به رهبرى مت دراگ اولين بار موفق شدند از اينترنت به عنوان ابزارى سياسى استفاده كنند. مت دراگ رسوايى مشهور رابطه نامشروع بيل كلينتون و مونيكا لوينسكى را در اين اينترنت منتشر كرد و باعث شد تا دموكرات ها تا مدت ها مفتضح و سر خورده شوند. لارى پارپرو نايب رئيس ستاد اينترنتى جورج بوش است. او چهار سال پيش با طراحى استراتژى «كليك راست» توانست با موسسات تجارى رابطه خوبى برقرار كند و كمك هاى مالى از آنها بگيرد.

جمع آورى كمك هاى مالى از طريق اينترنت
يك راه قابل اندازه گيرى براى نشان دادن شكست محافظه كاران در مقابل ليبرال ها در اينترنت ميزان دريافت كمك هاى مالى از طريق اينترنت است. هوارد دين در طول مراحل مقدماتى انتخابات ۸۲ميليون دلار كمك مالى جمع كرد. در همان زمان با همه تلاش ستاد اينترنتى بوش تنها ۱۴ ميليون دلار پول جمع شد. همين مقدار پول نيز بيشتر از طرف تاجرها و به صورت تنخواه به ستاد انتخاباتى بوش پرداخت شد. اين در حالى است كه به خاطر اقدامات موثر جمهوريخواهان از سال۲۰۰۰ حدود ۷ميليون و ۳۰۰ هزار نام در فهرست اى ميل حاميان اينترنتى ثبت شده بود كه در مقايسه با ۲ ميليون نامى كه در فهرست اى ميل دموكرات ها وجود داشت رقم نازلى به حساب مى آيد.جاش روز مدير و استراتژيست ستاد انتخاباتى كرى مى گويد: «اينترنت فضايى را فراهم آورده كه لازم نيست ما مردم را پيدا كنيم آنها ما را پيدا مى كنند. اكنون ۵۲۷ سازمان براى كمك به ما وجود دارد كه بيشتر آنها ليبرال هاى اينترنتى هستند.» سايت MoveOn.org تاكنون ۴۴ ميليون دلار را از اين سازمان هاى ليبرال جمع آورى كرده است كه بيشتر اين كمك ها اينترنتى بوده است. روى هم رفته ستاد انتخاباتى جمهوريخواهان ۲۰ ميليون دلار كمك مالى جمع آورى كرده كه تقريباً همه آنها از طريق اينترنت نبوده است. سايت MoveOn.org به وسيله بر كلى در سال۱۹۹۸ پايه گذارى شد. اين سايت سعى دارد كه نظر راى اولى ها و جوانان آمريكايى را كه به طور معمول گريزان از سياست هستند جلب كند و ميزان مشاركت جوانان را افزايش دهد. اين سايت هم اكنون ۸/۲ ميليون عضو دارد كه از دموكرات ها پشتيبانى مى كند. استيلون عضو هيأت مديره سيليكون مى گويد: «جوان ها بيشتر از مسن ها از اينترنت استفاده مى كنند اما آنها بيشتر طرفدار جمهوريخواهان هستند. سايت RightMarch.com متعلق به محافظه كاران آمريكا است. اين سايت توسط تلويزيون هاى محلى پشتيبانى مى شود. در اين سايت اسنادى ضد جان كرى وجود دارد. بازديدكنندگان اين سايت مى توانند با داشتن نام كاربرى و كلمه عبور به اين اطلاعات دست پيدا كنند. اين سايت آخرين اطلاعات را به طور خودكار و از طريق اى ميل براى كاربران خود مى فرستد. در حدود صدهزار نفر عضو اين سايت هستند.

•انتشار ويديوهاى سياسى
بلاگرهاى آمريكايى كه رقم آنها به يك ميليون مى رسد شوخى ها و گاه مطالب ناپخته سياسى را در قالب ويديوهاى سياسى منتشر و مبادله مى كنند. در چند ماهه اخير ويديوهاى طنزآميز مختلفى از بوش و كرى منتشر شد كه تا به حال سابقه نداشت. در انستيتو دانشگاه سياسى واشينگتن ۷۵ ويديوى اينترنتى در رابطه با دموكراسى و اينترنت بررسى شد. نتيجه اى كه به دست آمد ثابت شد توسط گروه هاى مستقل سياسى، فعالان و ديگر كسانى كه به طور غيررسمى با ستاد انتخاباتى بوش و كرى رابطه داشتند منتشر شده بود.

•رابطه اينترنت و سياست
جان تدسكو پروفسور ارتباطات دانشگاه ويرجينيا مقاله اى مفصل درباره «استفاده از اينترنت براى گفت وگوهاى سياسى» نوشته است. در قسمت هايى از اين مقاله با عنوان « دگرگونى كانال ها» نوشته شده: «انتشار لحظه به لحظه و آن لاين محتواى مناظره جان كرى و جورج بوش مدركى است براى آن كه نشان دهد چگونه ستادهاى (تبليغاتى) آن لاين بر منابع سنتى خبر، نظير رسانه هاى چاپى اش پيش دستى كرده اند. بنابراين بايد منتظر بود كه اين روند رو به رشد در انتخابات آينده ادامه داشته باشد.در انتخابات قبلى كانديداها از مردم مى خواستند كه از سايت هاى آنان ديدن كنند. اما امروزه تقريباً بيشتر مردم قبل از آن كه كسى بگويد از اين سايت ها بازديد مى كنند. تدسكو ادامه مى دهد: «اين بزرگ ترين تغيير نسبت به انتخابات پيشين است. امروز تعداد مردمى كه به سايت اينترنتى كانديداها دسترسى دارند و از آن استفاده مى كنند گسترش يافته است.» تدسكو آينده انتخابات را چنين توصيف مى كند: «آينده كانديداها بستگى به تلاش آنان براى تغيير نگرش رأى دهندگان نسبت رسانه هاى خبرى دارد.» تدسكو براى اين كه قدرت اينترنت را نشان دهد مثالى مى زند: «در گذشته ما مجبور بوديم به اطلاعات و تحقيقاتى كه ستاد هاى تبليغاتى انجام مى دادند اعتماد كنيم. اما امروز ديگر اعتماد نمى كنيم. چه اتفاقى رخ داده؟ اين نشان مى دهد كه هر روز ستادهاى انتخاباتى به سوى حمايت كنندگان بسته تر مى شوند و اين قدرت اينترنت را در سياست امروز نشان مى دهد.»

نسخه چاپی روزنامه شرق نجشنبه ۱۴ آبان ۱۳۸۳

ایالت های مردد مطبوعات مردد

دوم نوامبر براى روزنامه نگاران آمريكايى شبى فراموش نشدنى و پر از استرس بود. در حالى كه بيش از ۹۰ درصد آرا تا اولين ساعات بامداد روز چهارشنبه (به وقت آمريكا) شمارش شده بود نتيجه نهايى انتخابات با نتيجه نهايى شمارش آراى ايالت اوهايو گره خورد و مطبوعات آمريكايى نتوانستند در روز ۳ نوامبر (چهارشنبه) برنده شدن قطعى جورج بوش يا جان كرى را تيتر كنند. بنابراين تيتر روزنامه هاى آمريكايى همانند ايالت هاى مردد يا با عناوين مردد به چاپ رسيد. در اين ميان آن دسته از روزنامه هايى كه طرفدار جمهوريخواهان بودند جورج بوش را از پيش برنده مى دانستند. اما تيتر روزنامه هاى طرفدار كرى همانند روزنامه آريزونا ديلى بيشتر حول اين عبارت بود: «ما منتظريم» ميامى هرالد ديگر روزنامه طرفدار جمهوريخواهان تيتر زده است: «ملت منتظر است» شيكاگوتريبون تيتر زده است: «بوش خود را برتر مى داند، ستاد كرى با بازشمارى آرا آماده جنگ است» ديلى نيوز يك علامت سئوال بزرگ در صفحه اول خود استفاده كرده و تيتر زده است: «دوباره نه» اشاره اين روزنامه به بازشمارى آرا و كشيده شدن نتيجه انتخابات به دادگاه است. واشينگتن تايمز روزنامه طرفدار جمهوريخواهان تيتر جالبى دارد: «بر روى لبه تاريكى» روزنامه راكى مانتين نيوز هم تيتر زده است: «اوهايو اعلام مى كند» اشاره اين روزنامه به رأى هاى الكترال اوهايو است كه اگر نتيجه آن معلوم شود نتيجه قطعى انتخابات مشخص خواهد شد. واشينگتن پست هم تيتر زده است: «مسابقه رئيس جمهورى ادامه دارد» روزنامه بوستون گلاب كه در زادگاه جان كرى چاپ مى شود اميد خود را از دست نداده و تيتر زده است: «هنوز تمام نشده» روزنامه هرالد نيوز از تيترى استفاده كرده كه شايد بتوان آن را شاهكار تيترزنى ناميد «به عرق نشستن تب» روزنامه نوادا كه پيروزى جورج بوش را قطعى مى داند تيتر زده است: «بوش خود را پيروز ناميد».به اين ترتيب، انتخابات رياست جمهورى آمريكا در حالى كه ساعت از ۵ صبح مى گذشت، به نتيجه نرسيد و مانند چهار سال پيش به روز بعد و روزهاى بعد واگذاشته شد.به همين علت واشينگتن تايمز در تيتر خود نوشته است: «رأى هايى كه هنوز اعلام نشده.»

نسخه چاپی ورزنامه شرق پنجشنبه ۱۴ آبان ۱۳۸۳

تیترهایی برای خلق حماسه ملی

مطبوعات برجسته آمريكا در روز اول نوامبر و در آستانه برگزارى انتخابات رياست جمهورى، خبر ها و گزارش هايى درباره آخرين اقدامات دو حزب دموكرات و جمهوريخواه براى جلب آراى مردمى منتشر كردند. آنها همچنين به گمانه زنى و نظرسنجى درباره آراى ايالت هاى مردد پرداختند. مطبوعات برجسته آمريكا از تيترهايى هيجانى، كوبنده و در عين حال غيرامرى استفاده كردند. در اين تيترها هيچ نشانى از دستور و امر به مردم براى شركت در انتخابات ديده نمى شود. اما مطبوعات آمريكا براى ايجاد شور و هيجان در ميان مردم به طور مرتب گزارش هايى از آخرين نظرسنجى ها منتشر مى كنند. آنها سعى دارند با نشان دادن شانه به شانه بودن رقابت و برجسته كردن مسئله ايالت هاى مردد مردم بيشترى را به پاى صندوق هاى رأى بكشانند. مطبوعات آمريكا با برجسته كردن اختلاف ديدگاه هاى كانديداها تنور انتخابات را گرم مى كنند. به طور مثال كريسچن ساينس مانيتور تيتر زده است: «فاكتور نهايى، چه كسى رأى دهندگان را بيرون مى كشد» شيكاگوتريبون اين تيتر را براى عنوان اول خود برگزيده است: «آغاز تلاش هاى بى سابقه براى بسيج رأى دهندگان». بوستون گلاب روزنامه طرفدار جان كرى تيتر زده است: «هل آخر براى رسيدن به خط پايان» نيويورك تايمز هم تيتر زده است: «مسابقه ديوانه وار رياست جمهورى با سيلابى از تبليغات به پايان مى رسد» لس آنجلس تايمز در تيتر اول خود به بوش و كرى اشاره كرده است: «بوش و كرى آرا را شكار مى كنند» روزنامه گاردين نيز با آن كه يك روزنامه انگليسى است تيتر جالبى دارد: «چه كسى به نمايندگى از آمريكا صحبت مى كند؟» همراه اين تيتر يك عكس بزرگ از جان كرى كار شده كه به طور تلويحى نشان مى دهد كه مديران روزنامه گاردين از انتخاب جان كرى به عنوان رئيس جمهور آمريكا استقبال مى كنند. اما همه تيترهاى فوق الذكر نشان مى دهد كه مطبوعات آمريكايى محور تيترهاى خود را بر روى تلاش هاى دو كانديدا متمركز كرده اند در نتيجه اين بوش يا كرى هستند كه بر ميزان شركت و نحوه رأى ها اثر مى گذارند.

نسخه چاپی روزنامه شرق چهارشنبه ۱۳ آبان ۱۳۸۳

مطبوعات آمريكا در كدام طرف

فينال انتخابات فرا رسيد تا مردم آمريكا يكى را از ميان دو نامزد دموكرات و جمهوريخواه برگزينند. براساس آمار سايت اديتور اند پابليشر ۲۰۸ روزنامه از جان كرى و ۱۶۹ روزنامه از جورج بوش حمايت مى كنند. در ايالت كاليفرنيا ۱۹ روزنامه از جان كرى حمايت مى كنند در حالى كه ۱۳ روزنامه به حمايت از جورج بوش پرداخته اند. در ايالت فلوريدا كه چشم اميد هر دو كانديدا به رأى هاى الكترال اين ايالت دوخته شده، وضع كرى از بوش بهتر است. ۱۰ روزنامه از كرى حمايت مى كنند و تنها دو روزنامه از بوش طرفدارى مى كنند. ميامى هرالد از جمله روزنامه طرفدار كرى در اين ايالت است. در ايالت حساس و تعيين كننده اوهايو اوضاع كاملاً به نفع بوش است. ۱۱روزنامه از بوش پشتيبانى مى كنند و چهار روزنامه از كرى جانبدارى مى كنند. در ايالت ماساچوست پنج روزنامه به سركردگى بوستون گلاب از جان كرى حمايت مى كنند. در اين ايالت سه روزنامه طرفدار جورج بوش هستند. اما در ايالت زادگاه بوش يعنى تگزاس اوضاع كاملاً برعكس است. هشت روزنامه به نفع جورج بوش عمل مى كنند و پنج روزنامه از كرى حمايت مى كنند. مردم ايالت نيومكزيكو با داشتن پنج رأى الكترال هميشه از دموكرات ها حمايت مى كردند اما اكنون سه روزنامه اين ايالت از بوش حمايت مى كنند و دو روزنامه از كرى پشتيبانى مى كنند. سابقه ايالت پنسيلوانيا نشان مى دهد كه مردم اين ايالت هميشه طرفدار دموكرات ها بوده اند. روزنامه هاى اين ايالت نيز چنين وضعى دارند ۱۲ روزنامه از كرى حمايت مى كنند و پنج روزنامه از بوش پشتيبانى مى كنند.

نسخه چاپی روزنامه شرق سه شنبه ۱۲ آبان ۱۳۸۳

شگفتى اكتبر

در فاصله يك روز مانده به انتخابات رياست جمهورى آمريكا، روزنامه هاى آمريكايى از نوار ويدئويى بن لادن به عنوان «شگفتى اكتبر» ياد مى كنند. روزنامه هاى آمريكا ابتدا در برابر اين نوار محافظه كارانه برخورد كردند و از تيترهايى همچون «اخطار بن لادن به رأى دهندگان» و «سخنرانى بن لادن در نوار ويديويى جديد» استفاده كردند و يك روز پس از آن به تحليل هايى در رابطه با تاثير اين نوار بر پيروزى هر يك از دو كانديدا پرداختند. واشينگتن پست در مقاله اى با عنوان «تاثير نوار بر انتخابات مشخص نيست»، به اهميت زمانى انتشار اين نوار در فاصله بسيار كم باقى مانده به برگزارى انتخابات رياست جمهورى آمريكا اشاره كرده است. روزنامه يواس اى تودى نيز به اين نكته نيز اشاره مى كند كه جمهوريخواهان گاه به اشاره و گاه به صراحت مدعى مى شوند كه اسامه بن لادن طرفدار جان كرى است ولى زمانى كه وى در اين نوار ۱۸ دقيقه اى، دموكرات ها و جمهوريخواهان را به يك چوب راند و تمايزى بين آنها قائل نشد، دموكرات ها نفس راحتى كشيدند. لس آنجلس تايمز در مطلبى با تيتر «خوشحالى قابل رويت» به جمهوريخواهان اشاره كرده و نوشته كه موضوع اين نوار باعث شد تا مسئله گم شدن مواد منفجره به دست فراموشى سپرده شود. به نوشته بيشتر روزنامه هاى آمريكا هر دو گروه مى توانند اين نوار را دستاويز قرار دهند. بنابراين اگر اين نوار بتواند در افكار عمومى تاثيرگذار باشد آن گاه بايد بن لادن را يك موهبت الهى براى كرى يا بوش دانست. هديه و يا موهبت كلماتى است كه اكثر روزنامه هاى عربى از آن به عنوان دليلى براى برترى بوش استفاده كرده اند. روزنامه عرب زبان الحيات نوشته پخش اين نوار كاملاً به سود بوش تمام شد. از سويى ديگر روزنامه تابلوئيد بيلد، پرفروش ترين روزنامه نيم قطع آلمان و اروپا در يك اقدام بسيار عجيب از رياست جمهورى جورج دبليو بوش حمايت كرد. روزنامه بيلد در توصيه خود در مورد انتخاب شدن بوش مى نويسد: «او درست مانند ريگان است كه نهايتاً موفق شد جنگ سرد را به نفع خود به اتمام برساند.» به نوشته جام جم آن لاين، برخى اين اقدام روزنامه بيلد را نوعى استهزا و به مسخره گرفتن بوش تلقى كرده اند اما كاى ديخمان سردبير روزنامه بيلد مى گويد هيچ مسخره بازى و يا طنزى در كار نيست. از ميان روزنامه هاى منطقه الخليج به نقل از وزير اطلاعات ايران نوشته است: «آمريكا تلاش دارد اسلام جديدى را در منطقه ارائه كند» روزنامه كويتى الانباء هم رابطه اقتصادى ايران و پكن را منعكس كرده و تيتر زده است: «تهران و پكن موافقتنامه اى به ارزش ۷۰ ميليارد دلار براى فروش گاز ايران به چين امضا كردند.»

نسخه چاپی روزنامه شرق دوشنبه ۱۱ آبان ۱۳۸۳

بن لادن تيتر شد

خبر پخش نوار ويدئويى بن لادن از شبكه الجزيره و وضعيت جسمى عرفات در بيشتر مطبوعات خاورميانه و اروپا در روز شنبه انعكاس يافت. السفير چاپ لبنان سخنان بن لادن را تيتر كرده و جواب هاى كرى و بوش را ضميمه آن ساخته: «بن لادن: انگيزه هاى ۱۱سپتامبر همچنان پا برجاست، بوش: از بن لادن واهمه نداريم، كرى: او را از بين خواهيم برد». البلد چاپ لبنان قسمتى از سخنان بن لادن را زيركانه تيتر كرده: «بن لادن: هدف گرفتن دو برج مركز تجارت جهانى را از عمليات تهاجمى اسرائيل به لبنان الهام گرفتم». الحيات از احتمال ابتلاى عرفات به سرطان خبر داده و الرياض از رضايت بخش بودن وضعيت عرفات را مورد توجه قرار داده، اين روزنامه عربستانى در تيترى ديگر و از قول رئيس تشخيص مصلحت ايران نوشته: «ايران درباره برنامه اتمى مذاكره خواهد كرد».روزنامه يواس اى تودى از بى طرفى بيشتر روزنامه هاى آمريكا خبر داده. به نوشته اين روزنامه: «از مجموع يييى روزنامه اى كه در سراسر آمريكا منتشر مى شود، عمده آنها به اصل بى طرفى ژورناليستى پايبند مانده اند ولى ۱۴۵۷روزنامه موضع خود را اعلام كرده اند كه در اين ميان ۲۹۱روزنامه از جورج بوش و ۱۲۹نشريه از جان كرى پشتيبانى كرده اند.» يواس اى تودى، كريستين ساينس مانيتور و لس آنجلس تايمز از جمله روزنامه هايى هستند كه تا اين لحظه از هيچ كدام از دو حزب دموكرات و جمهوريخواه پشتيبانى نكرده اند. روزنامه واشينگتن پست همراه با عكسى از بن لادن تيتر زده «بن لادن به رأى دهندگان آمريكايى اخطار داد». اين روزنامه همچنين آن قسمت از سخنان جورج بوش را با اهميت ديده كه گفته است تمايل آقاى كرى به فدا كردن اصول به خاطر عافيت طلبى سياسى نشان مى دهد كه وى «مردى اشتباه، براى سمتى اشتباه در زمانى اشتباه است.» اين جمله يادآور تبليغات انتخاباتى جان كرى است كه جنگ آمريكا در عراق را جنگى اشتباه در مكانى اشتباه و زمانى اشتباه خوانده بود. روزنامه واشينگتن تايمز هم تصويرى از آرنولد شواتزنگر را در كنار جورج بوش به نمايش گذاشته است. گروه تبليغاتى بوش سعى دارند از محبوبيت اين ستاره سابق سينما و فرماندار سابق كاليفرنيا در مقابل انبوه بازيگران و خوانندگانى كه به جان كرى پيوسته اند استفاده كند.
نسخه چاپي روزنامه شرق كشنبه ۱۰ آبان ۱۳۸۳

واشينگتن تايمز رو در روى نيويورك تايمز

سه شنبه بزرگ سه روز ديگر از راه مى رسد و تا آن روز كانديدها از همه توان خود براى كسب آرا استفاده مى كنند. به گفته تحليلگران رسانه اى قدرت تاثيرگذارى روزنامه ها به دليل حضور اينترنت نسبت به ده سال گذشته كاهش پيدا كرده است. بنابراين مطالب روزنامه ها تاثير كمى بر روى انتخاب مخاطبان سنتى دارد. اما روزنامه ها مى توانند مردم ايالت هاى اوهايو، ويسكانسين، مينه سوتا،پنسيلوانيا وفلوريدا را در انتخابشان مردد كنند. لس آنجلس تايمز تيتر زده «بوش، كرى ميان سه ايالت تاب مى خورند» واشينگتن تايمز هم به جنگ علنى با روزنامه نيويورك تايمز دست زده است. واشينگتن تايمز، روزنامه نيويورك تايمز را كه رسماً از جان كرى حمايت كرده متهم كرده است با همدستى محمد البرادعى و آقاى كرى دروغى را علم كرده اند و هرچند كذب حرف هايشان برملا شده به دليل آنچه اين روزنامه «سياست بازى» خوانده، حاضر به پذيرش آن نيستند. مسئله گم شدن ۳۷۷ تن مواد منفجره دستاويز مناسبى براى دموكرات ها شد تا به جمهوريخواهان بتازند. بر طبق آخرين آمار ۱۲۸ سردبير طرفدار كرى و ۱۰۵ سردبير طرفدار بوش هستند. اما بوش در انتخابات سال ۲۰۰۰ تنها با ۴ روزنامه بيشتر بر ال گور پيروز شد چرا كه جان ادواردز رابطه بسيار بهترى نسبت به ديك چنى با مطبوعات برقرار كرده و توانسته حمايت آن ها را به خود جلب كند. به طور مثال روزنامه ديترويت نيوز كه در هيچ انتخاباتى از دموكرات ها حمايت نكرده بود در اين انتخابات تصميم گرفته تا از جان كرى حمايت كند. هيات مديره اين روزنامه احساس كرده كه در اين انتخابات حمايت از بوش درست نيست. روزنامه محافظه كار تمپاتريبون كه به طور سنتى از جمهوريخواهان حمايت مى كرد طى بيانيه اى اعلام كرد كه چرا از بوش حمايت نمى كند. در سايت اين روزنامه نوشته شده :«به دليل اغراق گويى جورج بوش درباره جنگ عراق و رقم بالاى كسر بودجه از جورج بوش حمايت نمى كنيم.» سابقه تاريخى پشتيبانى روزنامه ها از حزب دموكرات مربوط به سال ۱۹۱۶ و رئيس جمهورى ويلسون مى شود. با اين وصف جان كرى در ميان ارباب جرايد چهره محبوبترى دارد. اما اكثر روزنامه ها سعى مى كنند كه تائيد و حمايت خود را از كانديداها در سرمقاله ها بياورند و در گزارش هاى خود بى طرفانه عمل كنند. در حالى كه به گفته كارشناسان ارتباطات بسيارى از خوانندگان متوجه اين امر نمى شوند و ممكن است طرفدارى مطبوعات تاثير چندانى در عوض كردن راى مردم نداشته باشد. انتقال ياسر عرفات از غزه به فرانسه يكى از عناوين مهم همه روزنامه هاى جهان بود و بازتاب گسترده اى داشت. روزنامه هاى اروپايى بيشتر از روزنامه هاى آمريكايى به اين موضوع توجه كردند چرا كه اتحاديه اروپا واسطه انتقال عرفات به فرانسه شد.
نسخه چاپي روزنامه شرق شنبه ۹ آبان ۱۳۸۳

آخرين تير در تركش دموكرات ها

آخرين تير در تركش دموكرات ها به قلب ستاد جمهوريخواهان شليك شد. بيل كلينتون كه تازه از رخت بيمارى بلند شده بود با صدايى نه چندان رسا گفت: «وقتى يك كانديدا به بيم هاى شما چنگ مى زند و كانديداى ديگر به اميدهاى شما، بهتر است به كسى رأى دهيد كه مى خواهد بينديشيد و اميدوار باشيد.» تصاوير جان كرى و بيل كلينتون رئيس جمهور سابق آمريكا در اكثر مطبوعات آمريكا به عنوان عكس روز برگزيده شده بود و حتى مطبوعات انگليسى از جمله گاردين و ديلى تلگراف از اين تصاوير استفاده كردند. كلينتون با تشريفاتى كه برازنده ستارگان بزرگ سينما يا عالم موسيقى راك است، از يك چادر بزرگ سفيد رنگ روى صحنه قدم گذاشت و مردم براى دست دادن با او سر و دست مى شكستند و عكاس ها نيز اين تصاوير را ثبت كردند. فرصت طلايى در اختيار مطبوعات جناح دموكرات قرار گرفت تا افكار عمومى را مسخ كنند. آتش را ابتدا نيويورك تايمز بر پا كرد كه در روزنامه روز دوشنبه خود خبر از سرقت ۳۷۷ تن مواد منفجره بسيار قوى در يك پايگاه پيشين نظامى عراق داد. به دنبال او لس آنجلس تايمز نوشته است: «در روزهاى پايانى باقى مانده به برگزارى انتخابات پيامدهاى اين خبر گريبانگير جورج بوش خواهد شد.» همين روزنامه در يك گزارش تحليلى آخرين وضعيت نظرسنجى ها را بررسى كرده و تيتر زده است: «هنوز ميان رأى دهندگان شكاف وجود دارد.» براساس نوشته اين روزنامه بوش و كرى ۴۸ بر ۴۸ برابر هستند. نيويورك تايمز هم در مقاله اى با عنوان «فرهنگ مخفى كارى» از تلاش دولت بوش براى سرپوش گذاشتن بر اين خبر انتقاد كرده و نوشته است كه مقامات آمريكايى دست كم از شش ماه پيش از اين موضوع آگاه بوده اند. كريستين ساينس مانيتور كه جنبه تحليلى خبرهايش از همه روزنامه هاى آمريكا بيشتر است تيتر زده است: «جنگ رأى هاى الكترال در فينال بلندمدت». واشينگتن پست هم به گمانه زنى در مورد نتيجه انتخابات پرداخته و نوشته است: «بيشتر ترس ها از جانب اوهايو است.» ايالت اوهايو يكى از ايالت هايى است كه بنا به سابقه تاريخى هر كسى آراى الكترال آن را از آن خود كند در انتخابات به طور قطع برنده خواهد بود. واشينگتن تايمز سعى كرده است با استفاده از تيتر «كمك هاى كوچك از جانب دوستانشان» شهرت و محبوبيت بيل كلينتون را لوث كند. اين روزنامه دو عكس را در كنار هم كار كرده است كه به تيتر مربوطند. عكس اول كرى در كنار كلينتون است و عكس دوم بوش است در كنار يكى از دوستان و حاميانش كه اصلاً از نظر شهرت قابل قياس با كلينتون نيست.

نسخه چاپي روزنامه شرق پنجشنبه ۷ آبان ۱۳۸۳

چطور براى خود دشمن بسازيم

مطبوعات آمريكا در آستانه انتخابات سرنوشت ساز رياست جمهورى جنب وجوش فراوانى از خود نشان مى دهند و تيترهايى هوشمندانه انتخاب كرده اند. به نظر مى رسد برخى از مطبوعات برجسته آمريكا از مدت ها قبل تيترها و يادداشت هاى موثر را براى هفته آخر انتخابات انتخاب كرده اند. از جمله روزنامه نيويورك تايمز كه سرمقاله دوشنبه آن به قلم مشاور پيشين امنيت ملى آمريكا در دولت جيمى كارتر نوشته شد. در اين مقاله زبيگنيو برژينسكى به وضوح برنامه ها و ديدگاه هاى جورج بوش رئيس جمهور فعلى آمريكا را نقد كرده و گزينه جان كرى را به طور غيرمستقيم پيشنهاد داده است. برژينسكى كه در زمان مسئوليتش طرفدار جناح راديكال حزب دموكرات به حساب مى آمد در اين سرمقاله با تيتر «چطور براى خود دشمن بسازيم» نوشته است: «آمريكا و اتحاديه اروپا به نيت درك مواضع ايران در مورد مسائل منطقه اى همچون عراق، افغانستان و برنامه هاى اتمى خود، گفت وگو با اين كشور را آغاز كنند با اين هدف درازمدت كه ضمن جلوگيرى از مجهز شدن ايران به سلاح اتمى با عادى سازى روابط اقتصادى خود با اين كشور، امكان ميانه رو شدن آن را فراهم آورند.» روزنامه لس آنجلس تايمز در مطلبى با عنوان «سرشناسان هاليوود در مسابقه ورود به كاخ سفيد نقش ايفا مى كنند»، از تداوم سنت طرفدارى ستارگان هاليوود از نامزد حزب دموكرات گفته است. همين روزنامه در مقاله اى با نام «رأى دهندگان جديد تحت تاثير مناظره ها» نوشته است: «رأى دهندگان جديد به علت برنده شدن كرى در مناظره ها به او راى خواهند داد.» واشينگتن پست هم تيتر زده است: «مبارزه انتخاباتى دموكرات ها در ستادهاى جديد انتخاباتى» در مطلبى ديگر در همين روزنامه مى خوانيم: «جذب نسل دات كام» در اين گزارش به تلاش هاى دو حزب دموكرات و جمهوريخواه براى جذب كاربران جوان اينترنت اشاره شده و اين كه اين اقدام باعث افزايش آمار رأى دهندگان شده است.
كريستين ساينس مانيتور كه هنوز به طور رسمى از هيچ كدام از دو جناح دموكرات و جمهوريخواه پشتيبانى نكرده تيتر اول خود را به عراق اختصاص داده و تيتر زده است: «كليد موفقيت ارتش عراق در فلوجه است» مطبوعات منطقه هم چند تيتر راجع به ايران دارند. زركالو چاپ آذربايجان تيتر زده است: «ايران درصدد توليد سلاح هسته اى است» ديگر روزنامه آذربايجان، آزادليق در تيتر خود آورده است: «احداث كارخانه هسته اى در ايران در شرف پايان است» الوطن چاپ كويت خبر داده است: «ايران: تاسيسات غنى سازى اصفهان در شرف بهره بردارى است» و روزنامه روسى راسيسكايا گازتا تيتر مثبتى از ايران انتخاب كرده است: «ايران خواسته هاى آژانس بين المللى انرژى اتمى را برآورده خواهد كرد».

نسخه چاپي روزنامه شرق چهارشنبه 6 آبان

انعكاس سخنان سخنگوى ايران در مطبوعات جهان

در حالى كه پيش بينى مى شد سخنان سخنگوى وزارت خارجه ايران در روز يكشنبه دست كم بازتاب منفى پيدا نكند اما بيشتر مطبوعات برجسته جهان در روز دوشنبه از فعل هاى منفى براى توصيف سخنان حميدرضا آصفى استفاده كردند. سخنگوى ايران گفته بود: «ايران توقف هميشگى غنى سازى اورانيوم را نمى پذيرد» اين جمله معناى ديگرى هم در خود داشت: «ايران توقف محدود و زماندار غنى سازى اورانيوم را مى پذيرد» ال پائيس، مشهورترين روزنامه اسپانيا در روز دوشنبه تيتر زده است: «ايران پيشنهاد اروپا را براى ترك غنى سازى اورانيوم رد كرد». روزنامه ايتاليايى لاستمپا هم اين تيتر را استفاده كرده است: «تهران، پيشنهاد اروپا براى حل بحران هسته اى را رد كرد». روزنامه هاى عربى هم همين رويه را در پيش گرفته اند. القبس چاپ كويت تيتر زده است: «با تاكيد ايران بر ادامه غنى سازى، بحران شدت مى يابد». الوطن چاپ امارات اين تيتر را براى صفحه اول خود برگزيده است: «ايران با متوقف كردن غنى سازى اورانيوم مخالفت كرد». الرياض چاپ عربستان از تيتر منفى استفاده كرده است: «ايران پيشنهاد اروپا مبنى بر توقف غنى سازى را نپذيرفت». جمهوريت چاپ تركيه هم در صفحه اول خود به اين مطلب اشاره كرده است: «ايران پيشنهاد اتحاديه اروپا در مورد متوقف كردن غنى سازى اورانيوم را رد كرد». الحيات در صفحه اول خود به واكنش ايران نپرداخت اما در مقاله اى با عنوان غنى سازى اورانيوم نوشته است: «هدف واشينگتن جلوگيرى از ايفاى نقش محورى ايران در آسياى مركزى و منطقه خليج فارس است، كشورى كه داراى جمعيت ۷۰ ميليونى، منابع عظيم اقتصادى و منافع فرامنطقه اى است.» در هفته آخر مبارزه انتخاباتى جورج بوش و جان كرى بر سر پست رياست جمهورى، واشينگتن پست، ديگر روزنامه مشهور آمريكا به صف حاميان جان كرى پيوست. واشينگتن پست از چند روز پيش اعلام كرده بود در حال بررسى است و به زودى اعلام خواهد كرد كه از كدام يك از نامزدها حمايت مى كند. گرچه بسيارى واشنگتن پست را حامى غيرمستقيم دموكرات ها مى دانند اما اين روزنامه در سرمقاله خود موضع رسمى اش را اعلام كرده است: «تصميم سختى بود» و در ادامه با قاطعيت مى افزايد: «اما از هر لحاظ ديدگاه هاى سناتور كرى به مسائل و موضوعات بيشتر با سياست ها و سازوكارهاى روزنامه هماهنگ بود.» جان كرى از حمايت روزنامه هاى مشهور و معتبرى همچون نيويورك تايمز، واشينگتن پست و بوستون گلاب سود مى برد و در سوى ديگر جورج بوش از پشتيبانى واشينگتن تايمز، شيكاگوتريبون بهره مند است. گرچه روزنامه هاى ديگرى هم وجود دارند كه هر كدام به دو جبهه دموكرات و جمهوريخواه گرايش دارند اما روزنامه هاى مشهور در شكل دادن آراى افكار عمومى مردم آمريكا بسيار موثر هستند.

نسخه چاپي روزنامه شرق سه شنبه ۵ آبان ۱۳۸۳

آخر هفته با گلوب اند ميل

احتمالاً شما هم مانند من با ديدن اين تصوير به اشتباه تصور كرده ايد كه اين يك روزنامه چينى است. خير، اين تصويرى از روزنامه گلوب اند ميل مشهورترين روزنامه كاناداست. قديمى ترين روزنامه كانادا كه اكنون در همه نقاط اين كشور پهناور توزيع سراسرى مى شود. گلوب اند ميل براى آخر هفته هاى خود يك «ويك اند» دارد. اين «ويك اند» هر هفته به يك موضوع اختصاص دارد. به طور مثال هفته قبل «ويك اند» گلوب اند ميل به دانشگاه اختصاص داشت. اما «ويك اند» اين هفته به چين اختصاص دارد. با اين تفاوت كه «ويك اند» ضميمه اى جدا از روزنامه نيست و همان طور كه مى بينيد اين صفحه اول روزنامه گلوب اند ميل در روز شنبه است. در صفحه اول نوشته شده است: «اگر نمى توانيد اين حروف را بخوانيد. بهتر است كه شروع كنيد و ياد بگيريد. يك تغيير بزرگ جهانى آغاز شده از آنهايى كه هر چند نسل يك بار رخ مى دهد، عقب نمانيد.» روزنامه انگليسى گاردين در نوشتن تيتر سبك جالبى را به كار مى برد كه قابل توجه است. در اين سبك اگر كسى دو صحبت خود يك نفر يا يك چند نفر را مخاطب قرار دهد دو جمله كوتاه از صحبت طرفين انتخاب مى شود و در دو تيتر با اندازه يكسان نوشته مى شود. گاردين زمان گروگانگيرى كنت بيگلى از اين شيوه استفاده كرده بود و بار ديگر بر سر گروگانگيرى مارگات حسن اين كار را تكرار كرده است. تيتر چنين است: «به من كمك كنيد ممكن است اين آخرين ساعت عمر من باشد، بلر: نمى توانيم از بغداد برويم» مارگات حسن از دولت بريتانيا خواسته بود تا نيروهايش را از جنوب بغداد خارج كند وگرنه او را مى كشند. گاردين با اين شيوه نوشتن تيتر در واقع بلر را مسئول پاسخگويى به خواسته گروگانگير كرده است.سخنرانى هاى بوش و كرى نامزدهاى رياست جمهورى در مطبوعات آمريكا منعكس شده است. بوش كه براى تاثيرگذارى بيشتر همسر و دخترهاى دوقلويش را همراه داشت سعى كرد كه در رشته سخنرانى هاى خود راى زنان آمريكايى را جلب كند. به نوشته نيويورك تايمز «آقاى كرى با وجود برترى نسبت به جورج بوش در راه جلب آراى زن ها به فعاليت ادامه دهد تا به ويژه بتواند ۳۸ ميليون زنى را كه چهار سال پيش اصولاً در انتخابات شركت نكردند را به پاى صندوق ها بكشاند» نيويورك تايمز در مطلبى به تلاش آلمان، فرانسه و انگليس اشاره كرد و نوشت: «در صورت به اجرا در آمدن پيشنهاد، رويارويى غرب با ايران بر سر برنامه هسته اى جمهورى اسلامى جاى خود را به همكارى خواهد داد».

نسخه چاپي روزنامه شرق دوشنبه ۴ آبان ۱۳۸۳

بوش و كرى اوهايو را به توپ بستند

مطبوعات طرفدار دو حزب جمهوريخواه و دموكرات آخرين تلاش هاى خود را در فاصله ۹ روز مانده به انتخابات انجام مى دهند. روزنامه هاى طرفدار جمهوريخواهان بهانه اى جديد از كرى به دست گرفته و خواهان عذرخواهى او شده اند. كرى در مناظره سوم و در پاسخ به سئوالى در مورد همجنسگرا، دختر چنى را مورد خطاب قرار داد. گرچه او مى خواست با زيركى از اين اقدام بهره ببرد اما نظرسنجى هاى روزانه نشان داد كه عكس اين اتفاق رخ داده است. روزنامه طرفدار جمهوريخواهان واشينگتن تايمز مطلبى در صفحه اول خود منتشر كرده است با عنوان «انتظار ادب اجتماعى». اين مطلب به سخنان كرى اشاره دارد و اين كه اظهاراتى از اين دست مى تواند آمريكايى ها را كه احترام فوق العاده اى براى حريم خانواده قائلند برآشفته كند. اما تيتر اول واشينگتن تايمز به رابطه دين و سياست در انتخابات آمريكا اختصاص دارد: «بوش و كرى در هفته فينال به سمت مذهب چرخيده اند». در هفته اى كه گذشت بوش و كرى در تبليغات انتخاباتى خود به كرات از آيه هاى انجيل استفاده كردند. قرار است جان كرى امروز در جمع تعدادى از مسيحيان طرفدار خود سخنرانى كند. مقاله نويس واشينگتن پست در اين باره نوشته است: «غيرممكن است كه نامزد دو حزب عمده كشور از ايمان دينى خود به گونه اى حرف بزنند بدون آنكه نشان دهند در پى بهره بردارى سياسى نيستند و به صندوق هاى رأى نيز چشم ندوخته اند.» واشينگتن پست در تيتر اول خود به مسئله مذهب پرداخته است اما نه از نوع آمريكايى آن: «رهبران مذهبى عراق در نظرسنجى ها پيش هستند». شيكاگوتريبون يك تيتر دو بسيار جالب دارد: «بوش و كرى، اوهايو را به توپ بستند». اوهايو يكى از مناطقى است كه گرايش مردم به دموكرات ها و جمهوريخواهان مشخص نيست. بنابراين بوش و كرى قصد دارند اين ايالت را به تصرف خود درآورند. اما روزنامه لس آنجلس تايمز در شماره۲۲ اكتبر خود تيتر سوم خود را به ايران اختصاص داده و تيتر زده است: «اسرائيل ممكن است ايران را هدف قرار دهد». در اين گزارش از حمله احتمالى اسرائيل به تاسيسات هسته اى ايران سخن گفته شده و مشكلاتى كه در اين رهگذر وجود دارد بررسى شده است

نسخه چاپي روزنامه شرق يكشنبه ۳ آبان ۱۳۸۳

مذاكرات هسته اي در مطبوعات غربي وعربي

مذاكرات هسته اى مقامات ايرانى و اروپايى بازتاب گسترده اى در مطبوعات عربى و غربى داشت و بيشتر مطبوعات برجسته جهان در روز جمعه به اين مسئله اشاره كرده اند. بيشتر تيترها حالت محافظه كارانه دارد و نشان مى دهد كه مطبوعات به اميد نتيجه مذاكره به انتظار نشسته اند. روزنامه آلمانى دى ولت پيشنهاد اروپا را مطرح كرده است: «اروپا به ايران يك راكتور اتمى پيشنهاد مى كند» روزنامه فرانسوى زبان لوفيگارو هم تيتر زده است: «اروپا در خصوص انرژى هسته اى با ايران مذاكره مى كند» روزنامه روسى ورميانووستى به تضمين اروپا در قبال تامين سوخت هسته اى اشاره كرده است: «اروپا تحويل سوخت هسته اى به ايران را تضمين مى كند» روزنامه ايتاليايى لاوانگوارديا نوشته است: «اتحاديه اروپا به ايران پيشنهاد ارائه فناورى هسته اى كرد» در ميان مطبوعات عربى روزنامه لبنانى النهار تيتر زده است: «گفت وگوى ايران و اروپا تا دستيابى به حل و فصل موضوع پرونده هسته اى ايران ادامه مى يابد» الاتحاد چاپ امارات هم نوشته است: «ايران بر موضع خود مبنى بر مخالفت با توقف غنى سازى اورانيوم پايبند است» اكسپرس چاپ آذربايجان هم خبرى در مورد ايران دارد: «تهران خواست در تعيين نظام حقوقى خزر تعداد جمعيت كشورهاى ساحلى در نظر گرفته شود» مطبوعات لبنان و تونس در چند روز اخير خبرهاى مربوط به امام موسى صدر را برجسته كرده اند. مطبوعات تونس كه بيشتر دولتى هستند موضع دولت تونس را بازتاب داده اند كه ربوده شدن امام موسى صدر هيچ ربطى به قذافى ندارد و پيدا شدن گذرنامه امام موسى صدر در ايتاليا اين مطلب را تائيد مى كند. اما روزنامه لبنانى مستقبل خبر داده است: «دادگسترى لبنان تاريخ ۱۶ مارس را براى حضور قذافى در دادگاه درباره پرونده ربوده شدن امام موسى صدر تعيين كرد» الرياض چاپ عربستان هم از تعيين عبدالعزيز حكيم به عنوان رئيس جمهور آينده عراق خبر داد. الراى العام تيتر زده است: «در صورتى كه هم اكنون انتخابات در عراق برگزار شود، عبدالعزيز حكيم پيروز خواهد شد» خبر پيروزى حكيم را همان موسسه نظرسنجى آمريكايى داده است كه در عراق به نظر سنجى درباره رئيس جمهور آينده انتخابات عراق دست زد.

نسخه چاپي روزنامه شرق شنبه ۲ آبان ۱۳۸۳