نبرد تاريخي درخت وتبر

فروهر نماد مقاومت مردم ايران است.هيچ وقت دوست ندارم به فروهر تنها به عنوان يك چهره سياسي نگاه كنم بلكه دوست دارم او را بيش از عقيده و مرامش به خاطر رفتارش دوست بدارم. او برايم الگويي از صبر و پايداري است.آخر ما عادت داريم شخصيتها را در قالب مرزبنديهاي سياسي چپ،راست،مذهبي و غير مذهبي ببنيم.اگر او مذهبي است و آدم خوبي است نگاه ما به او بدبينانه است چرا كه هر آدم رياكار،متقلب و مال اندوز را متصور مي شويم لابد شخصي است با ظاهر مذهبي و محاسن بلند و داراي منصبي و مسلكي و اين گونه نيز به فروهر نگاه شد و بعدها نيز در دادگاه محاكمه در روزنامه ها وهرجايي كه اسمي از او دنبال كردم فقط اين بود كه ناسيوناليسمي اپوزيسيون است و لاغير.....
و اكنون پنج سال از يك روز دردناك مي گذرد.روزي كه فروهر در خانه خود به همراه همسر وفادارش به طرز فجيعي به دست تبر به دستان تاريخ شهيد شد.ترانه اي كه ابي در اخرين آلبوم خود آن را فرياد كرده مصداق فروهر و فروهرهاست.جدالي سخت وقديمي مابين تبر و درخت.و فروهر كه درختي تناور بود از نسل مصدق،استوار،مقاوم و صبور همچو درخت،( چه پرنده ها كه تو جاده كوچ مهمون سفره سبز اون شدن-چه مسافرا كه زير چتر اون به تن خسته گيشون تبر زدن!) و صداي درخت كه به خدا نرسيد(اون درخت تن سپرده به تبر كه واسه پرنده ها دلواپسه منم منم-من صداي سبز خاك سربي ام صدايي كه خنجرش رو به خداست)و زماني كه سكوت گناهي فراموش ناشدني است.(حالا تو شمارش ثانيه ها كوبه هاي بي امون تبره- تبري كه دشمن هميشه اين درخت محكم و تناوره) و او كه قصاص اعدام در قاموسش جايي نداشت.تن به تيغ تبر سپرد در حالي كه فرزندانش به رسم پدر از قصاص قاتلينش گذشتند(من به فكر خستگي هاي پر پرنده هام توبزن تبر بزن-من به فكر غربت مسافرام آخرين ضربه رو محكم تر بزن)
قرار بود جمعه سالگرد اين عزيزان در حسينيه ارشاد برگزار شود اما به روز يكشنبه و به ساعت دو بعد از ظهر موكول شد.
داريوش فروهركيست؟:او بخش قابل ملاحظه اي از سال هاي عمر خود را در زندان رژيم شاه گذرانده بود.در اواسط ارديبهشت 1347 هويدا از طريق همايون جابر انصاري كه تازه به سلك مشاوران هويدا پيوسته بود و در عين حال از خويشاوندان فروهر هم بود او را براي ديدار دوستانه به دفتر نخست وزير دعوت كرد.اما در سال 1347(فروهر)رهبري گروه كوچكي را بر عهده داشت كه خود را حزب ملت ايران مي خواند وبه ناسيوناليسم و جانبداري از انديشه هاي ضد ماركسيستي شهرت داشت.
سفارت آمريكا در آن زمان گزارش محرمانه اي از اين ديدار تدارك كرده بود.مي بينيم كه «هويدا به فروهر(كه حرفه اصلي اش،وكيل دادگستري)پست مشاور حقوقي يكي از وزارتخانه ها را پيشنهاد كرد.تنها شرطش اين بود كه فروهر از مخالفت با رژيم دست بر دارد...هويدا فروهر را به عنوان يك رهبر سياسي ستود،اما در عين حال تاكيد كرد كه ادامه مبارزه با رژيم شاه كاري عبث و بي فايده است.»فروهر متقاعد نشد.
#معماي هويدا-عباس ميلاني- نشر اختران ـصفحه 250
قتلهاي زنجيره اي پنج سال گذشت

گفتگو با پرستو فروهر-روزنامه شرق

سايت اختصاصی فروهر با اطلاعاتی کامل

هر چه گشتم سايت اختصاصي وابرومندانه اي از ابراهيم حامدي(ابي) پيدا نكردم.اما البوم شبهاي نيلوفري كه اخرين البوم ابي هست رو مي تونيد از اينجا دانلود كنيد.
وقتي ترانه درخت رو گوش مي كنم اشك مي ريزم شما چه طور؟

ضمنا پس از برگزاري مراسم فروهرها گزارش كاملي از ان در سايت خواهم نوشت
و

آيين رمضان از آسيا تا آفريقا

ايين سنتي ماه رمضان همپاي تمامي اعياد و و آداب سنتي در جهان ماهيت فرهنگي به خود گرفته
است.در هر گوشه اي از جهان كه مسماني هست ماه رمضان در ظرف فرهنگ بومي آن منطقه قرار مي گيرد و آن چنان با سنتهاي محلي خو مي گيرد كه به سختي مي توان ماه رمضان را تنها يك مراسم ديني دانست.سنتهاي روزه داري در تلفيق با فرهنگ و سنتهاي اجتماعي در هر جامعه اي شكلي خاص به خود گرفته است. بطوريكه آداب روزداري به جزئي از نشانه هاي مردمشناسي يك ملت تبديل شده است. اين آداب خوراكيهاي گوناگون و مراسمهاي مختلفي از افطار تا سحر را شامل مي شود.اين گزارش با جستجو در ميان خبرهايي كه در رسانه هاي جهان پيرامون ماه رمضان منتشر شده گوشه هايي از مردمشناسي آيين رمضان را به نمايش مي گذارد.

تركيه:كشوري مسلمان با دولتي لائيك است.رستورانهاي مك دونالد باز است.گرچه مسلمانان تركيه به احترام ماه رمضان رستورانهاي خود را بسته اند اما هيچ كس را دربستن يا باز گذاشتن رستوران اجباري نيست.بازار بزرگ استانبول و مسجد اياصوفيه در هنگام افطار حال و هوايي ديدني دارد.روزه داران با خوردن كباب تركي و چاي روزه خود را مي گشايند و براي اقامه نماز به باشكوه ترين مسجد تركيه مي روند.در مسجد جاي سوزن انداختن هم نيست.اينجا هر كسي با دوستان و اشنايان خود به مسجد امده است.رمضان شبهاي استانبول را رونق بخشيده،كاسبي و خريد و فروش تا حوالي سحر ادامه دارد.
شبكه هاي تلويزيوني تركيه بر حجم برنامه هاي تفريحي خود افزوده اند.بزرگترين برنامه اي كه اين روزها طرفداران فراواني پيدا كرده(پاپ استار)است.در اين برنامه مردم عادي صداي خود را براي خوانندگي امتحان مي كنند و هيئت داوران نيز هر بار تعدادي از شركت كنندگان را غربال مي كند.همچنين كانالهاي تركيه برنامه ها مذهبي در هنگام افطار و سحر تدارك ديده اند.مردم مسلمان تركيه به ماه رمضان بسان يك جشن ملي مي نگرند.

اندونزي: پس از غروب آفتاب كلوپهاي شبانه،اتاقهاي ماساژ،و مكانهاي سرگرمي باز مي شود.كافه هاي و رستورانها از انبوه مشتريان سرازير شده به اين مراكز پر مي شوند.در قسمت غربي شهر جاكارتا هزارو يك كلوپ شبانه وجود دارد كه به احترام ماه رمضان تا زمان افطار بسته مي مانند. در طي ماه مبارك رمضان رستورانها از عرضه مشربات الكلي خود داري مي كنند.رستوران چيني ها نيز تا زمان افطار بسته است.شادماني هاي شبانه،تفريحات،بازيهاي مختلف،غذاهاي دريايي همه و همه جزئي از فرهنگ مردم اندونزي هنگام ماه رمضان است.

مالزي:با آن كه مردم مسلمان مالزي مردمي مدرن به حساب مي آيند،اما ماه رمضان باشكوهي را برگزار مي كنند اكثر زنان در ماه رمضان اوقات خود را در مساجد مدرن و زيباي مالزي مي گذرانند.آنها در مساجد قرآن تلاوت مي كنند و نماز مي خوانند.مساجد كوچك فراواني در مالزي وجود داردكه از مشتاقان خانه خدا
لبريز است.بسياري از زنان همراه خانواده خود در مساجد حضور پيدا مي كنند.در جشنهاي خانوادگي كه به مناسبت ماه رمضان بر پا مي شود،كودكان قرآن را از بر مي خوانند و به همين خاطر از سوي بزرگترها ي خانواده هديه اي دريافت مي كنند. چلو گوشت،چلو مرغ و فرني از معروفترين غذاهايي است كه درزمان افطار تناول مي شود.عيد فطر بزرگترين جشن در مالزي است.به هنگام عيد فطر مردم مالزي سه روز متوالي جشن مي گيرند.

فرانسه:در پاريس صندوقهاي جمع آوري كمكهاي خيريه و صدقه در فروشگاهها و سوپر ماركتها قرار داده شده.از سال 2002 جامعه مسلمانان فرانسه فعاليتهاي خيريه خود را آغاز كرد.و اكنون فعاليتهاي خود در ميان 22 كشور اسلامي گسترش داده و بسته هاي كمكهاي خيريه خود را بدانجا مي فرستد.جمع آوري كمكهاي خيريه از طريق صندوق اعانات مربوط به يك سنت قديمي در جنوب بوردو فرانسه است كه اكنون به عنوان سنت مسلمانان تبديل شده است.

سوئد:مسلمانان اين كشور در برگزاري ماه رمضان بسيار كوشا هستند.در اين ماه غذاهاي عربي فروش ويژه اي پيدا مي كنند.در اين كشور مسلمانان در آزادي كامل به انجام فرايض ديني خود
مي پردازند.ماهوارهاي عربي به آنها كمك مي كند تا در جريان زمانهاي افطار و سحر قرار گيرند.غذاهاي لذيذ و كلوچه هاي خوشمزه بهمراه نوعي سوپ سبزيجات هنگام افطار در رستورانهاي عربي مشتريان فراوانبي دارد.بزرگترين مشكل جامعه مسلمانان سوئد ديدن ماه در آسمان براي تشخيص به پايان رسيدن ماههاي عربي است.به علت هواي هميشه ابري و باراني سوئد اين امكان هيچ وقت ميسر نمي شود.مسلمانان در سوئد مجبورند،از محاسبات نجومي كشورهاي عربستان،ايران و مصر براي ديدن ماه استفاده مي كند.اسلام دومين مذهب رسمي پس از مسحيت در سوئد است

عربستان:بيش از 18 ميليون نفر در عربستان از طريق پيغام متني موبايل(اس ام اس)از حلول ماه رمضان مطلغ مي شوند.در اين پيغام با آروزي خوشحالي و سعادت آغاز ماه رمضان اطلاع داده شده است.از(اس ام اس)براي اطلاع رساني در مورد حلول ماه شوال وعيد فطر نير استفاده خواهد شد.عربستان با آن كه به سرعت به سمت استفاده از تكنولوژي روز پيش رفته اما هنوز به عادتهاي شرعي خود پايبند است.رستورانهاي آمريكايي مك دونالد تا غروب آفتاب بسته است.روزنامه هاي عربستان نيز صفحه ويژه اي را براي پاسخ به سوالات شهروندان در مورد ماه رمضان تدارك ديده اند.در روزنامه المدينه سوال شده آيا بوسيدن همسر و شنا در ماه رمضان اشكال دارد و پاسخ داده شده،خير اما در شنا نبايد سر را به زير آب برد.

امارات عربي متحده:در كشور خليفه نشين امارات سفره هاي رنگارنگ به هنگام افطار در ابوظبي،شارجه و دوبي گسترده شده.روزه داراني كه از توانايي مالي خوبي برخوردار نيستند ميهمان دولت امارات هستند.سنت افطاري دادن در ميان عربها رواج فراواني دارد
در ماه رمضان پس از افطار اگر كانال ماهواره هاي عرب ست را دنبال كنيد به انبوه سريالهاي خانوادگي بر مي خوريد.گلف نيوز مي‌نويسد:«پس از آن كه عربها روزه خود را باز مي كنند پاي تلويزيون مي نشينند و سريال مورد علاقه خود را تماشا مي كنند.
موضوع اصلي اين سريالهاي كمدي،نمايشي را افراط گريهاي اجتماعي،فقر،
دختران شوهر نكرده،چند همسري و مواد مخدر تشكيل مي‌دهد.»
سريالهاي سرگرم كننده بخشي از ويژه برنامه هاي كانالهاي عربي است كه به«سرگرميهاي رمضان»مشهور است.اخير اين سريالها ماهيت سياسي پيدا كرده و بسيار پر طرفدار شده است.سال گذشته محبوبيت يك سريال مصري كه دررابطه با اعراب واسرائيل ساخته شده بود باعث اعتراض اسرائيل شد. امسال يكي از سريالهاي شبكه عرب ورد با هزينه سنگين 3 ميليون دلار تهيه شده است. اين فيلم درباره خاطرات يك عراقي و كشته شدن هزار نفر از هموطنانش در رژيم گذشته است.

ايالات متحده آمريكا:ايالت نيو جرسي كه مسلمانان زيادي را در خود جاي داده
ماه رمضان حال و هواي ديگري دارد. هر چند پس از 11 ستامبر آنان تحت فشار فراواني قرار گرفته اند.مردم مسلمان آمريكا هنگام افطار گوشت بره،برنج و نان مصرف مي‌كنند
آنها اين ماه را جشن مي گيرند به ديدار يكديگر مي روند به كودكان هديه مي دهند و
ماه رضان را گرامي مي دارند. اقامه نماز در مساجد،تلاوت قرآن در ماه ميهماني خداوند بسيار رواج دارد.در صفحه اول سايت دانشگاه ستون هال حلول ماه رمضان اعلام شده است.دانشجويان مسلمان اين دانشگاه مراسم افطار و اقامه نماز خود رادر اين دانشكده بر پا مي كنند.

متن باسانسور

گفتو با دكتر علي محمدي استاد ارتباطات دانشگا ناتينگهام

فكر مي كنم رسانه ها در انگليس زيركانه تر از رسانه هاي آمريكايي عمل مي كنند.» اين سخن را (مايك وارد) روزنامه نگار سابق بي بي سي و نويسنده كتاب روزنامه نگاري آن لاين در دانشگاه مركزي لان كشير پرستون مي گويد. وارد ادامه مي دهد: «بي بي سي بزرگ ترين بازيگر آن لاين در انگليس است كه به سرمايه اي تضمين شده براي مردم بريتانيا تبديل شده است. «وي با اشاره به تاثير بي بي سي در تحولات جهاني مي گويد: «بي بي سي به مركز آموزش روزنامه نگاري آن لاين در انگليس تبديل شده و ديگر رسانه ها نيز براي آن لاين شدن از بي بي سي الگو مي گيرند.» انگليس كشور رسانه ها، روزنامه ها و دانشگاه هاي بزرگ دنيا است. مقوله افكار عمومي نخستين بار در اواخر قرن هفدهم در انگليس پديد آمد. افكار عمومي در سالن ها و محافل روشنفكري و روشنگري طبقه متوسط متولد و در مخالفت با نظريات رسمي محافل اشرافي وابسته به حكومت سلطنتي رشد كرد. با گسترش نهضت روشنگري و افزايش شمار كتابخوانان بخش بزرگي از جمعيت بريتانيا به حاملان فعال افكار عمومي تبديل شدند. همزمان روزنامه هاي بزرگي براي پاسخگويي به نيازهاي اطلاعاتي شهروندان پديد آمد.

سال 1814 سال شروع چاپ مجله تايمز به وسيله پرس سريع، سرآغاز دوره اي بود كه اداره مطبوعات در آن نيازمند سرمايه زياد، تكنولوژي پيشرفته (در زمان خود) و سازماندهي پيچيده شد. از آن موقع تاكنون روزنامه ها، مجلات و شبكه اطلاع رساني وسيعي در انگلستان مشغول فعاليت هستند. دانشگاه ها نيز به عنوان اصلي ترين تغذيه كننده نيروي انساني رسانه ها، سهم مهمي در كيفيت اطلاع رساني بازي مي كنند. وجود دانشگاه هاي فراواني كه علوم انساني را ارج مي نهند و از همه مهمتر براي رشته ارتباطات اهميت ويژه اي قائل هستند باعث شده تا رسانه هاي بريتانيا دست خالي از روزنامه نگاران مجرب نماند. علي محمدي كه بيش از يك دهه به كار تدريس در دانشگاه هاي انگليس مشغول است به خوبي با محيط آموزش عالي در انگليس آشناست. وي اكنون در دانشگاه ناتينگهام ترنت به تدريس درس هاي جامعه شناسي ارتباطات، جهاني شدن و اسلام در برابر جهاني شدن مشغول است. علي محمدي درباره اهميت رشته هاي علوم انساني به خصوص ارتباطات در انگليس مي گويد: «اكثر دانشگاه هاي معتبر بريتانيا مانند منچستر، آكسفورد، كمبريج، لندن رشته ارتباطات را تدريس مي كنند. دانشگاه ناتينگهام ترنت نيز سالانه پذيراي 25 هزار دانشجو در رشته هاي علوم انساني است.

در آن سوي رودخانه ترنت نيز دانشگاه هاي صنعتي و مهندسي واقع شده اند.» وي مي افزايد: «مالزي و اخيرا چين با فرستادن كارمندان راديو و تلويزيون دانشجويان بورسيه سرمايه گذاري وسيعي براي تربيت نيروي انساني تحصيل كرده آغاز كرده اند و اين مسئله شامل تمامي رشته ها در دانشگاه ناتينگهام مي شود. در زمينه ارتباطات تصويري دانشجويان چيني به وفور يافت مي شوند چرا كه چين حركت به سمت نظام سرمايه داري را آغاز كرده و براي رساندن پيام خود به جهان احتياج به توليدات سينمايي و راديو تلويزيوني وسيع دارد. به همين منظور براي دانشجويان سال اول يك مترجم چيني در سر كلاس حاضر مي شود.» سيستم آموزشي رشته ارتباطات در انگليس كاملا با نظام آموزشي آمريكا تفاوت دارد. اين تفاوت را حتي مي توان در برجسته ترين شبكه هاي تلويزيوني هر دو كشور مشاهده كرد. سي ان ان و فاكس نيوز نگاهي تبليغاتي و تفريحي به اين ابزار ارتباطاتي دارند. گويي رسانه تنها براي تبليغات كالا و سرگرم سازي جهانيان آفريده شده است. در حالي كه مسائل فرهنگي و اجتماعي اهميت بيشتري در خبر هاي بي بي سي دارند و گاهي اوقات به برجسته ترين خبرها تبديل مي شوند.

با نگاه به سرفصل ها و درس هايي كه در دانشگاه هاي ارتباطات انگلستان ارائه مي شود اين مسئله كامل روشن مي شود. علي محمدي استاد دانشگاه ناتينگهام مي گويد: «دوره دانشگاهي در انگليس سه سال است. دانشجويان پس از آشنايي با شيوه هاي خبرنويسي، گزارش نويسي و مصاحبه بايد اطلاعات روزآمد و زيادي از وقايع اجتماعي، سياسي و فرهنگي اطراف خود داشته باشند. بنابراين يك دانشجوي ارتباطات بيشتر وقت خود را صرف يادگيري و آشنايي با مسائل روزمره جهاني مي كند. مسائلي نظير تروريسم، جهاني شدن، پروپاگاندا، اتحاديه اروپا، مسائل عراق، افغانستان، حقوق بشر، مدرنيته و جهان اسلام كه كتاب هاي بسيار زيادي در مورد آنها منتشر شده است.» دانشگاه سالفورد يكي از دانشگاه هاي علوم اجتماعي و روزنامه نگاري انگليس است. در صحفه اول وب سايت اين دانشگاه نوشته شده: www.espch.salford.ac.uk با توجه به رشد صنعت ارتباطات در قرن 21 دانشجويان بايد علاوه بر يادگيري و فراگيري روزنامه نگاري مدرن، در زمينه مسائل سياسي اطلاعات خوبي در اختيار داشته باشند و به مباني سياسي نيز مسلط باشند تا در هنگام اجراي عملي از اين اطلاعات بهره گيرند.

در سال اول دانشگاه سالفورد دانشجويان با سياست آمريكا و انگلستان، مباني سياسي، قوانين مطبوعاتي و فلسفه سياسي آشنا مي شوند. در سال دوم دروسي مانند ايستگاه هاي راديو و تلويزيوني، روابط عمومي، فتو ژورناليسم، صنعت رسانه ارائه مي شود، همچنين دانشجويان موظفند تا در زمينه سياسي پژوهش هايي انجام دهند. آماده كردن پايه نامه يكي ديگر از مواردي است كه دانشجويان در سال دوم آن را دنبال مي كنند. در سال سوم كه سال آخر تحصيل در دوره كارشناسي محسوب مي شود، دروسي مانند بحران هاي دموكراسي، حكومت و سياست در اتحاديه اروپا، قدرت و اجتماع در انگليس، سياست در فرانسه، انتخابات در سياست تدريس مي شود. همچنين در زمينه روزنامه نگاري آشنايي با ژورناليسم مدرن، روزنامه نگاري الكترونيك و آخرين دستاوردهاي تكنولوژيكي صنعت ارتباطات جمعي در سال آخر دانشگاه انجام مي شود همچنين دانشجويان بايد از پايه نامه 12000 كلمه اي خود دفاع كنند.علاوه بر دانشجويان، استادان دانشگاه نيز شرايط ويژه اي دارند. آنها در چرخه رقابت براي توليد دانش بايد كتاب ها و تحقيقات خود را به عنوان مواد درسي در اختيار دانشجويان قرار دهند.

علي محمدي كه خود در زمينه جهاني شدن داراي تاليفات متعددي است مي گويد: «در قرن 21 توليد دانش جايگزين توليدات صنعتي شده است. بنابراين دانشگاه ها جايگزين كارخانه ها براي توسعه ملي شده اند. در عصر ارتباطات براي سنجش توسعه يافتگي يك كشور ميزان توليد فولاد و آهن را حساب نمي كنند. بلكه توليد كتاب، پژوهش هاي علمي، تحقيقات كاربردي به عنوان ميزان سنجش توسعه يافتگي يك كشور محسوب مي شود.»استاد محمدي از سال 2000 تاكنون 5 كتاب در زمينه گلوباليسم به چاپ رسانده است. وي در سال 2000 (ارتباطات بين الملل و جهاني شدن)، در سال 2001 (ايران آسياي مركزي)، در سال 2002 (اسلام در مقابل جهاني شدن) و (جهاني شدن يا استعمار مجدد) و در سال 2003 (ايران در مقابل جهاني شدن) را به رشته تحرير درآورده كه تاكنون هيچكدام از كتاب هاي فوق به فارسي ترجمه نشده است. وي مي افزايد: «هر دانشجوي ارتباطات براي گذراندن يك درس بايستي چندين كتاب به روز شده كه توسط استادش معرفي مي شود را براي امتحان بخواند. ورقه امتحاني نيز توسط دو استاد تصحيح مي شود تا مشكلي پيش نيايد.»

يكي ديگر از مسائلي كه نه در دانشگاه هاي انگليسي بلكه در تمامي دانشگاه هاي معتبر اجرا مي شود دروسي هستند كه به فراخور شرايط سياسي و اجتماعي يادگيري آن براي دانشجويان الزامي مي شود. به طور مثال تروريسم به عنوان يك مسئله فراگير به عنوان يك واحد درسي مجزا تدريس مي شود. روزنامه نگاري الكترونيك نيز يكي ديگر از مقولاتي است كه دانشگاه هاي ارتباطات در ايران با آن بيگانه هستند. علي محمدي در اين باره مي گويد: «در دانشگاه ناتينگهام تمام مسائل از طريق رايانه حل و فصل مي شود و شما در آن جا كاغذ مشاهده نمي كنيد. در يك اتاق كه مخصوص تدريس روزنامه نگاري الكترونيك است در حدود 300 رايانه وجود دارد و مسائلي نظير صفحه آرايي اينترنتي، خبر نويسي آن لاين، طرز ساخت صفحات وب و صفحات خبري، عكاسي ديجيتال به طور كامل به دانشجويان آموزش داده مي شود.» وقتي گفته هاي اين استاد ارتباطات را با تعداد رسانه هاي بزرگ و معتبري كه در زمينه انعكاس اخبار فعاليت دارند مقايسه مي كنيم پي به اين واقعيت مي بريم كه دانشگاه و آموزش تاثير مهمي در پديد آوردن روزنامه نگاران مجرب دارند و گاردين، اينديپندنت، تايمز، سان، ساندي تايمز، اكونوميست و“ چه بهره ها كه از اين چشمه جوشان روزنامه نگاري نبرده اند.
نسخه چاپي

فرق روزنامه نگاري با بنايي

كلمات به رسم مالوف پشت هم رديف مي شوند.خبر احتمالا مصاحبه اي است از فلان منصب دار يا فلان مسئول،با چسبهايي تكراري كه پشت هم مي آوريم.بي هيچ نظر و هدفي سر هم مي شوند.وي مي گويد،وي افزود،وي خاطر نشان ساخت،وي تاكيد كرد،وي با اعلام اين مطلب افزود،وي اضافه كرد،وي،وي،.................و اين خبر ما مي شود.انگار ما بنا هستيم.البته نه از نوع بناهاي دوران صفوي كه عمارتهايي بس باشكوه مي ساختند،بل از نوع امروزي آن،با ساختمانهاي كج و معوج و نا هماهنگ كه مانند قارچ از تهران سر بروآرده.بنا اجرها را مي گيرد،روي هم مي گذارد و ملاتي به هم مي چسباند.و ما(روزنامه نگار)نيز از دفتر تلفن شماره اي بر مي گزينيم.زنگ مي زنيم و از او (مصاحبه شونده)مي خواهيم درباره مطلبي اظهار نظر كند.از دوحال خارج نيست يا در تخصص او نيست و مي خواهد اسمش در جرايد رود بنابراين می‌گويد.يا مي داند چه مي گويد.چه فرقي مي كند.مهم اين است كه خبر تهيه كرديم.و برسبيل تلكس يا وب سايت رسانده ايم.حال حرفها را بي پس و پيش مانند آجرهاي بد قواره پشت هم مي آوريم و براي چسباندن آجرها ملات وي افزود،وي تاكيد كرد را مي افزاييم.و اين گونه خبر را شكل مي دهيم. با خود مي گويم كاري به ديگران ندارم.
آيا ما روزنامه نگار هستيم يا بنا؟ يا حتي با كمال معذرت عمله! پس چه فرقي بين من و اوست؟او آجر پشت هم مي اندازد و من كلمات را،پس مهندسين افكار عمومي را چه مي شود؟من روزنامه نگارم؟بياييم درباره اين موضوع كمي فكر كنيم حداقل صادقانه با خودمان.پس فرق بين روزنامه نگار وخبرنگار چيست؟آيا تفاوتي دارند؟در زمانه اي كه همه خود را روزنامه نگار و ژورناليست مي خوانند آيا درباره ان چيزي كه مي نويسند اندكي مطالعه كرده اند؟خبرگزايها را نگاه كنيد و روزنامه ها را نيز ورق بزنيد.امروز در صفحه انتهايي جام جم ديدم كه مدير ايرانگردي جهانگردي  گيلان در مورد به ثبت رسيدن ماسوله در فهرست يونسكو اظهار نظر كرده وحتي خبر از ثبت آن داده!در حالي كه اين در تخصص وزارتخانه او نيست كه در مورد به ثبت رسيدن يا نرسيدن يك بنا حرف بزند!بلكه با اندك اطلاعاتي متوجه خواهيم شد كه اين موضوع در تخصص ميراث فرهنگي است.آيا خبرنگار به خود جرات مي دهد كمي ساختار شكني كند.آيا براي او مهم كه چه كسي در مورد چه چيزي اظهار نظر مي كند يا فقط براي او پر كردن صفحه روزنامه مهم است؟آيا خبر محصول گفتار مصاحبه شونده است وآيا اصلا بر حسب اظهار نظر مي توان خبر تهيه كرد.اينها سوالاتي است كه در ذهن دارم و جوابش را از استادان اهل فن و يا هر كسي كه فكر مي كند در اين باره چيزي مي داند مي خواهم.در اين باره گزارشي خواهم نوشت.

نردبان فولادي وب در چين

دولت چين در استفاده از اينترنت براي بيان آزاد عقايد سختگيري مي كند. اين سختگيريها شامل
كساني است كه از طريق اينترنت در چت رومها گفت وگو مي كنند و يا مقالات و نظرهاي خود را در مورد دولت چين بر روي اينترنت منتشر مي كنند.
پليس چين عكس و مشخصات دو معاند اينترنتي را منتشر كرد كه به گفته پليس شواهدي مستدل براي محكوميت آنها وجود دارد.
پليس در پيگردهاي خود نسبت به جوانان دانشجوي چيني حساسيتهاي بيشتري نشان مي دهد. دانشجويان چيني به اينترنت لقب نردبان فولادي داده اند. آنها با اينترنت گاه دموكراسي را فرياد مي كنند. ليو دي دانشجوي ۲۲ ساله روانشناسي دانشگاه دورميتوري پكن اول نوامبر از زندان آزاد شد و به آغوش خانواده بازگشت. پليس اعلام كرد، مدارك اينترنتي براي بازداشت وي ناكافي بوده است. در يك مورد ديگر دادگاه در مورد استيناف چهار نفر از معاندان اينترنتي تصميم گيري مي كند. اگر دادگاه بر گناهكاري آنان تأكيد كند، بايد منتظر بيش از ۱۰ سال حبس باشند.
فرانك ليو رئيس مركز اطلاعات انساني مي گويد: «در يك مورد ديگر سه نفر بر اساس اعترافهايشان دستگير شده اند. اين كار فاقد وجاهت قانوني است و آنها بايد هرچه سريع تر آزاد شوند.» ليو مي افزايد: «دولت بيشتر از پيش با اين مشكلات روبه رو مي شود. آنها ميليونها نفر از مردم هستند كه هر روز از طريق اينترنت به راحتي مقاله و اظهار نظرهاي خود را منتشر مي كنند و با يكديگر تبادل نظر مي كنند، به همين دليل امكان كنترل اينترنتي همه مردم ممكن نيست.»
ليو ادامه مي دهد: «اگر آنها مي خواهند با جستجو در مقاله هاي آن لاين به تعقيب مردم بپردازند، بايد وقت بيشتري صرف جمع آوري مدارك بيشتر و مستدل تر كنند.»
دولت چين به گروههاي دانشجويي آن لاين و سايتهاي آنها بسيار حساس است و هر حركتي را رديابي مي كند. اتاقهاي چت، ايميل، پرونده هاي شخصي اينترنتي، پيامها و متنهاي نوشتاري بازرسي مي شود.
در اين ميان رشد كساني كه از طريق اينترنت به فعاليت بر ضد دولت چين دست مي زنند بيشتر شده است. گروههاي دانشجويي خواستار آزادي دو نفر از دوستان خود هستند كه عكسهاي آنها به عنوان معاندان اينترنتي منتشر شده است.
فرانك ليو كه خود در جنبش دانشجويي ۱۹۸۹ ميدان «تيان آن من» شركت داشته به كساني كه در مبارزات اينترنتي بر ضد دولت چين شركت دارند لقب«جامعه جديد جوانان » مي دهد.
زوي وي، يانگ زيلي، جن هايكي و زانگ هونگكاي چهار نفري هستند كه به زودي دادگاه استيناف در مورد آنها تشكيل مي شود. آنها در سال ۲۰۰۱ اعلاميه اي در اينترنت منتشر كردند كه خواستار جامعه اي غير نظامي بر اساس دموكراسي و قانون بود. زوي وي روزنامه نگار سابق چيني و يانگ زلي به ده سال حبس و دو نفر ديگر هر كدام به هشت سال حبس محكوم شده اند. اين اقدام دادگاه با واكنش شديدي در فضاي اينترنتي چين روبه رو شد. بسياري از مردم چين با اين سختگيريها موافق نيستند.
به گفته خانواده هاي زندانيان، آنها از هرگونه ارتباط رو در رو و تلفني منع شده اند. اين در حالي است كه دانشگاه زندانيان دستگير شده در آِشوب به سر مي برد.
منيع: آسوشيتد پرس، سوم نوامبر
نسخه چاپی همشهری پنج شنبه 15 آبان

چگونه هرزنامه ها وبلاگ هارا هدف مي گيرند؟

بيل تامسون مفسر برنامه به سوي ديجيتال بي .بي .سي و كارشناس تكنولوژي است. در انگلستان از او به عنوان پيشگام رسانه جديد (اينترنت)ياد مي كنند. بيل يك وبلاگ نويس متعهد نيز هست. وي در آخرين يادداشت خود به ظهور شكل جديدي از هرزنامه ها هشدار مي دهد و آن را آفت جديدي براي وبلاگ نويسي مي داند. او معتقد است: بيشتر لينكهايي كه اخيراً به عنوان پيغام شخصي در كامنت (سيستم نظردهي) وبلاگها قرارمي گيرند ماهيت تبليغاتي دارند
در همين باره
بيل تامپسون كيست؟
وبلاگ بيل

از اينكه روزانه بيش از سي كامنت را دريافت مي كنم خوشحالم اما از اتفاقي كه اخيراً براي وبلاگها رخ داده ناراحتم. اين بدبختي جديد از سيستم انتخابات الكترونيكي نيست كه چندي پيش براي انتخاب فرماندار كاليفرنيا انجام شد. اين موضوع علاقه بزرگ من (وبلاگ نويسي) است كه تا اندازه كاملاً مشخصي به قطعه اي از اسپم ها تبديل شده است.
كامنتهاي بامزه و يك وب سايت باشكوه را دوست دارم اما در بسياري از پيغامهايي كه در كامنت وبلاگ لينك شده و از ما مي خواهد كه قرصهاي آشتهاآور خريداري كنيم، متنفرم. هرروز بيش از ۲۰ كامنت از اين نوع دريافت مي كنم كه بيشتر آنها قرصهاي جانشين و چهره هاي تلويزيون كابلي را تبليغ مي كنند.
هر كدام از اينها يك كامنت جداگانه هستند. آنها را فقط بايد هر بار از صفحه نظرخواهي برچيد.
احساس مي كنم به معادل اين عمل در دنياي ديجيتال « پستهاي سريع السير» مي گويند. چرا كه هر روز صفحه ويندوز ما را اين كامنتهاي تبليغاتي مي پوشاند و شما هرگز موضوع خوبي در اختيار نداريد. اگر چه معني«وبلاگهاي سريع السير» پيش از اين در جايي ديگر استفاده مي شد و به معني پرواز يا وبلاگهايي كه در مسافرتهاي هوايي نوشته مي شوند معني مي داد اما بواسطه اينكه براي فرستادن كامنتهاي تبليغاتي براي مردم وبلاگ نويس، تمرين شده من اين معني را به كار بردم. ضمن اينكه وبلاگهاي سريع السير مي تواند در همه جا فراگير شود.
در يك جستجوي سريع آن لاين مشخص مي شود كه اين موضوع همه گير است، اخيراً اين موضوع به صورت گسترده اي در حال وقوع است. با بازديد از وبلاگها و نگاه كردن به مطالب كامنتهاي آنها متوجه ترويج اين عمل مي شويم.
البته در همه جاي دنيا اين اتفاق نيفتاده، اما موضوعي است كه مرا به شدت درگير كرده، بنابراين من به اطلاعاتي راجع به اين قضيه گوش مي كنم. در حال حاضر به نظر مي رسد اين عمل بوسيله سيستمهاي خودكار انجام شود. برنامه هاي باهوشي وجود دارند كه اين عمل غير عادلانه را انجام مي دهند. آنها به يك ابزار نوشتن مجهز هستند. اين ابزار در ميان ليست وبلاگها جستجو مي كند و اطلاعات جمع آوري مي كند. سپس مطالب گوناگوني را كه بايد تبليغ شود، مي سازد.سپس يك مطلب را با برنامه (اچ تي ام ال) مي نويسد كه هر وبلاگ نويس ناواردي هم طرز تهيه اين تبليغها را با برنامه (اچ تي ام ال) بلد است. كامنتها در وبلاگها پست مي شوند تا نتيجه تبليغاتي حاصل كنند.
يك تئوري ديگرهم كه به نظر من در گسترش كامنتهاي تبليغاتي مؤثر مي باشد سيستم رنكينگ گوگل است.هرزنامه نويسان با مراجعه به ليست وبلاگها در گوگل وبلاگهايي را انتخاب مي كنند كه در قسمتهاي بالاتر رنكينگ قرار دارند. بدين ترتيب محصول آماده اي از وبلاگهاي پر بيننده را به دست مي آورند. در توضيح اينكه چرا آنها اين كار را مي كنند حرفي ندارم اما همكار من جيمز كرابتر نيز روزانه بيست تا سي ايميل از اين نوع دريافت مي كند. به اين نتيجه رسيده ام كه اين كار نبايد دوام پيدا كند و بايد هر چه زودتر بساط اين كامنتهاي مزاحم را برچيد.
چه چيز از اين بدتر است كه هيچ راه واضحي براي بستن و جلوگيري از ورود اين كامنتها به وبلاگ وجود ندارد واين هم در حالي است كه قانوني هم در اين زمينه وجود ندارد. من از مردم مي پرسم چگونه مي توان قبل از اينكه آنها در كامنت پست بگذارند نام آنها را ثبت كرد و ليستي از آنها را براي وبلاگهاي ديگر فرستاد در حالي كه فقط يك راه وجود دارد. آنها كامنتهاي تبليغاتي بگذارند تا شناسايي شوند. تهيه ليست سياه از آنها نيز تلاشي بيهوده است چرا كه ممكن است هر روز محتواي اين نوع ايميل ها متفاوت شود ضمن اينكه سيستم ليست سياه (بلاك ميل) كه در ايميل تا حدودي جلوي اسپم ها را مي گيرد در اينجا كارايي ندارد. وبلاگها بايد به نوعي اين عمل را محدود كنند، شايد بتوان با كم كردن از كامنتهايي كه منجر به منازعه يا بحثهاي طول و دراز مي شود اين كار را عملي كرد و شايد بدترين چيزي كه در مورد كامنتهاي تبليغاتي وجود دارد اين است كه كامنتهاي تبليغاتي تحت پوشش قانون هرزنامه ها يا قانون هكر قرار نگرفته اند و در اين زمينه خلأ بزرگي وجود دارد.
اين مسئله در صفحه نظرخواهي وبلاگهاي عمومي نمود بيشتري دارد چرا كه اغلب اين اسپم ها پيغام خوش آمدگويي همراه دارند و اين كار هيچ منع قانوني به همراه ندارد.
وقتي آخرين كامنتها را از طريق تلفن همرا هم مي خوانم دوست دارم كامنتهاي جديد را ببينم. هر كسي نيز اين احساس خوشايند را دارد كه ببيند چه كسي برايش پيغام گذاشته، بنابراين بر روي لينك كليك مي كند اما بدبختانه با يك صفحه تبليغاتي روبرو مي شود.
بايد گفت هرزنامه نويسان پس از يوزنت و ايميل به سوي وبلاگها حركت مي كنند. از اين موضوع افسرده هستم چرا كه به آساني محيط جديدي بر اي خرابكاري و مزاحمت ايجاد شده است. من نمي توانم پي ببرم كه مسئول اين كارها چه كساني هستند و هيچ عقيده اي در مورد آنها ندارم. اما احساس مي كنم مهمان ناخوانده اي به جمع وبلاگها آمده است وبلاگ يك مكان شخصي است كه هر كسي مسائل پيرامون خود را شرح مي دهد و بسياري از مردم در اين فضا ناشناخته هستند. بنابراين آگهي هاي تبليغاتي در كامنت وبلاگها ما را به اين سمت سوق مي دهد كه اصلاً به پيغامهاي خصوصي خود نگاه نكنيم.
منبع: بي بي سي آن لاين
روزنامه همشهري پنج شنبه 8 ابان
نسخه چاپي

ذهنيت غلط نسبت به آي تي

دارم روی قضيه مفهوم لغوی آی تی کار می کنم وبه زودی گزارشی در اين زمينه خواهم نوشت.در لغنت نامه تخصصی مخابرات وارتباطات که در مصاحبه ام با يک ايرانی مقيم آلمان بحث آن به ميان کشيده شد معنای دقيق لغت آی تی و آی سی تی رو در اين لغت نامه برايم ترجمه کرد.يک خبر گزاری سرويسی به نام آی تی سی راه  انداخته که در نوع خودش جالب توجهه!!! معلوم نيست اين دوستان اين لغت رو از کجا پيدا کردند.مفهوم دولغت رايج که در منجر به ايجاد صفحات مذکور در رسانه ها و      خبر گزاريها شده در مصاحبه ام با ايسنا آورده ام.

ذهنيت غلط افراد از مفهوم IT، دوگانگي ميان صحبت و عملكرد مديران دولتي و نهايتا عملكرد نامناسب از سوي مراكز دانشگاهي و تحقيقاتي، از جمله چالش‌هاي كنوني IT در كشور است.
مصطفي قوانلو قاجار - دبير صفحه‌ي ضميمه‌ي كامپيوتر روزنامه‌ي همشهري - در گفت‌وگو با خبرنگار سرويس ارتباطات خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، با بيان اين مطلب در خصوص تنگناها و چالش‌هاي كنوني پيش رو در IT، اظهار داشت: اكنون IT در جامعه‌ي ما به درستي تفهيم نشده است؛ به عبارتي كساني نبوده‌اند كه اين فناوري را مستقيما و بدون واسطه ترجمه كنند و با منابع و اطلاعات در اختيار سياست گذاران و كساني كه در اين حوزه برنامه‌ريزي مي‌كنند قرار دهند، لذا ذهنيت‌ها نسبت به IT ،‌ كاملا كپي برداري شده‌است.
وي، افزود: IT مقوله‌اي است كه اكنون در جامعه‌ي ما بر سر زبان‌ها افتاده و مرتبا تكرار مي‌شود، اما كسي نمي‌داند كه ‌IT در حقيقت چيست. اكنون تصورات از IT ‌در ذهن‌ها متفاوت است. براي نمونه امكان دارد فردي منظورش از IT يا فناوري اطلاعات و ‌ارتباطات، راه اندازي سايت باشد و ديگري مفهوم بسط دادن اينترنت در جامعه و يا توسعه‌ي زيرساخت‌هاي ارتباطي نظير فيبرنوري را در ذهن داشته باشد. در مجموع ذهنيت‌هاي ناقصي نسبت به اين قضيه وجود دارد و متأسفانه در اين زمينه نيز فعاليت خاصي صورت نگرفته است.
وي، افزود: از ديگر چالش‌هاي مربوط به اين مساله محور دانشگاهها و توسعه‌ي علمي ‌IT است كه متأسفانه اين مراكز، تحقيقات پايه‌يي براي چيستي ‌IT و ارائه‌ي سابقه‌اي از آن در جهان انجام نداده‌اند. حتي استفاده‌ي اشتباه از لغاتي مانند ICT به معناي هيات استانداردهاي فناوري اطلاعات (The Information Communication Standard Board) به جاي IT كه در لغت نامه‌هاي تخصصي مخابرات به معناي اينكه تمام دستگاهها، فرآيندها، نظامها و سيستم كامپيوتري (كامپيوتري و نيروي انساني) كه براي فراهم كردن و پشتيباني سيستم‌هاي اطلاعاتي يك موسسه براي ارتباطات با مشتري‌ها و فروشنده مورد استفاده قرار مي‌گيرد، است از ديگر موارد تفهيم غلط IT در كشور است.
وي، يادآور شد: اكنون مسائل بزرگي مانند E- learning، تجارت الكترونيك، آموزش مجازي، مدرسه‌هاي مجازي، شهر الكترونيك بر سر زبانها است اما اين مفهوم حقيقتا در عمل تحقق نيافته است. اكنون از پارك‌هاي فناوري دم زده مي‌شود اما از نمونه بارز آن مانند پارك فناوري پرديس، جز يك زمين خاكي چيز ديگري مشاهده نمي‌شود.
شهر الكترونيك مشهد نيز هر چند از تمامي شهرهاي الكترونيك كشور، كار بيشتري در آن صورت گرفته، اما در حدي نيست كه بتوان بر روي آن اتكا كرد و بگوئيم در زمينه ‌IT قدمي برداشته شده است.
نمونه ديگر آن روستاهاي مجازي است كه متأسفانه در عمل تحقق پيدا نكرده و با توجه به عدم برخورداري برخي روستاها از نعمت آب و برق و تلفن. اين مبحث، مبحثي نيست كه بتوان بر روي آن اتكا كرد.
وي در ادامه گفت: ديگر چالشهاي بارز در حوزه IT مربوط به سياست گذاري است كه به نظر مي‌رسد در آن دوگانگي و يا چند گانگي وجود دارد. از يك طرف مخابرات و مجلس بر خصوصي سازي و توسعه‌ي زير ساختهاي مخابراتي تاكيد دارند و از طرفي ديگر در زمان عمل و اجرا، چيزي رخ نمي‌دهد.
وي، در پايان افزود:مشكلات در توسعه زير ساختهاي ارتباطي مانند شبكه‌ي فيبر نوري تهران - مشهد ، جاسك - فجيره و غيره، يا كندي تصويب قوانين مربوط به تجارت الكترونيك يا ساير زمينه‌هاي مربوط به ‌IT و وضعيت كنوني اينترنت در كشور، نمونه‌اي بارز از اين مساله است. لذا همواره حرف زده مي‌شود اما در عمل كاري پيش ‌نمي‌رود

كتاب الكترونيك انقلابي در صنعت نشر

هنگامي كه ۴۰۰ هزار نفر رمان كوتاه استفن كينگ به نام (سوار برگلوله) را طي چند روز از طريق پايگاه اينترنتي نويسنده
دريافت كردند، خبر آن دنياي صنعت نشر را تكان داد آنچه اين پديده به صنعت نشر گوشزد مي كرد اين بود كه تقريبا نيم ميليون نفر از سراسر جهان آمادگي دارند تا كتاب مورد علاقه خود را به وسيله رايانه بخوانند.اين كشف باعث شد تا توليد وارسال كتابهاي الكترونيكي در فهرست گزينه هاي عملي و قابل اجراي صنعت نشر قرارگيرد.
هم اكنون نسخه الكترونيكي مجموعه كتابهاي هري پاتر در اينترنت منتشر شده ومورد استقبال بسياري از كاربران اينترنت نيز قرار گرفته است. هر چند جي كي رولينگ چندان از اين اقدام راضي نيست چرا كه بسياري از كاربران بدون پرداخت حق مولف نسخه الكترونيكي را دريافت مي كنند و مي خوانند

در واقع بايد گفت يكي از مشكلات اساسي كه كتاب الكترونيك با آن روبروست مسئله كپي رايت يا حقوق مولف است.
ولي دقيقا نشر الكترونيك چيست؟ نشر الكترونيك يعني تبديل متن، تصوير و گرافيك به فرمت ديجيتال يا اگر ساده تر بخواهيم بگوييم به ارقام صفر و يك.
كتاب الكترونيكي را مي توان از طريق رايانه روميزي در ابعاد گوناگون بارگذاري (دانلود) كرد.
نسخه بارگذاري ديجيتال مي تواند يك كتاب كامل يا بخشي از يك كتاب،ضميمه كتاب يا يك نسخه ويژه باشد. در گذشته اي بسيار دور انسانهاي عصر شكار ساعت ها وقت صرف مي كردند تا مثلا طرز شكار حيوانات را با اشكال مختلف به يكديگربياموزند اما بچه هاي دوره ديجيتال يك كتابخانه را در جيب خود حمل مي كنند. يك دايره المعارف ۲۴ جلدي به راحتي در يك سي دي جا مي شود. به اين اضافه كنيد كه در اين سي دي صدا وتصوير هم هست و قابليت جستجوي يكايك كلمات نيز وجود دارد.
به راستي چه كسي باور مي كند بر روي يك سي دي ۶ كيلومتر اطلاعات ذخيره شده است. درون شيارهاي هر سي دي ميليونها حفره ريز وجود دارد كه اين حفره ها به ضخامت يك سوم موي انسان است. ميليونها واحد اطلاعات در اين شيارها جاي مي گيرد. حجم فراوان انباشت اطلاعات گيج كننده و حيرت آور و سرعت تبادل اطلاعات غيرقابل مهار شده است.
در اين ميان با توسعه رسانه هاي مولتي مديا، كتابهاي الكترونيك، سي دي ها و پايگاههاي اطلاعاتي جديد معلوم نيست چه بلايي بر سر كتاب چاپي خواهد آمد؟آيا در آينده كتاب چاپي مي تواند به صورت كاغذي وجود داشته باشد؟ واز همه مهمتر كتاب چه سر نوشتي خواهد داشت؟ اين مهمترين سوالاتي است كه كارشناسان ارتباطاتي ونشر بايد به آن پاسخ دهند. آرمان ماتلار استاد فرانسوي ارتباطات معتقد است: كتاب چاپي جايگاه خودش را در فضاي نشر عمومي حفظ مي كند. كتاب الكترونيك تنها روشهاي مرسوم وسنتي تحقيق را تغيير داده است.
فن آوري نوين اطلاعات كتابخانه را به خانه مي برد و همان گونه كه اطلاعات را توزيع مي كند بسرعت به تكثير آن كمك مي كند بنابراين كتابخانه ها در جهان امروز يكي از جاهايي هستند كه اينترنت و ابزارها و نرم افزارهاي مختلف رايانه اي در آن جا وجود دارد. پيوند ميان نسخه چاپي و نسخه الكترونيك در بسياري از كتابخانه هاي كشورهاي پيشرفته ديده مي شود.
بري كمپ بل رئيس كتابخانه دانشگاه كاليفرنيا درلوس آنجلس مي گويد: ما سعي مي كنيم از همه راههاي سنتي خدمات خود را به مراجعه كنندگان ارائه كنيم. ولي بر اين باوريم كه در دنياي كنوني مهمترين مسئوليت ما افزايش قابليتهاي جديد در ارائه خدمات به مراجعه كنندگان با روشهاي روز آمد است. بسياري ترجيح مي دهند به جاي مراجعه به كتابخانه به دنياي گسترده كتاب در اينترنت دسترسي پيدا كنند.
كتاب الكترونيك با كتاب چاپي تفاوتهاي فراواني دارد كتاب چاپي هميشه تغيير ناپذير است. اما متن الكترونيكي انعطاف پذير، پويا و پيوسته در حال حركت است. متن الكترونيكي تغيير تازه اي در نوع ارائه اطلاعات ايجاد كرده از اين رو هنگامي كه به صفحه رايانه مراجعه مي كنيم اطلاعات به صورت عمودي نمايان مي شوند پنداري كه ما در حال خواندن طوماري بسيار طولاني هستيم.
اينترنت امكان عرضه كتاب با سرعت بيشتر را فراهم كرده بدين ترتيب مرحله چاپ از نشر حذف مي شود و كتاب راه كوتاهتري براي نشر طي مي كند. امكان به روزكردن اطلاعات باعث مي شود كه نويسنده با مخاطبانش رابطه تعاملي داشته باشد و كاستي ها و يا نقصهاي موجود به سرعت اصلاح شوند. همچنين نشر الكترونيك براي ناشراني كه مي خواهند قبل از ارائه يك اثر به بازار آن را از لحاط ميزان مقبوليت بين مخاطبان محك بزنند مي تواند بسيار مفيد باشد. نشر الكترونيك براي كتاب گزارش ها و ديگر اسنادي كه هر چند يك بار با ويرايش جديدتري عرضه شده است و اطلاعات جديد تري در آنها گنجانده مي شود ايده آل است.
تعويض اطلاعات و محتويات يك اثر نوشتاري از طريق يكي سايت اينترنتي كار بسيار راحتي است.
كتاب الكترونيك به چند طريق و به چند فرمت قابل خواندن است.
فرمت (pdf)
بيش از ۱۶۵ ميليون نسخه از فرمت اكروبات شركت ادوبي كه نام تجاري آن (acrobat reader) است تا كنون در سراسر جهان بارگذاري شده است، اين فرمت سندي را توليد مي كند كه از لحاظ كيفيت و جزئيات دقيقا مانند نسخه چاپي آن است. ناشران بااين فرمت بسيار آشنا هستند زيرا قبل از اقدام به چاپ يك كتاب، پوشه هاي رايانه اي آن را به صورت pdf تهيه مي كنند. اين فرمت اكنون مورد قبول كنسرسيوم جهاني وب قرار گرفته و بسياري از كتابها، جزوه هاي تحقيقي با اين فرمت منتشر مي شود. بزرگترين مشكل اين فرمت نبود جستجو در محتواي منتشر شده است. موتورهاي جستجو تنها مي توانند عنوان كتاب يا تحقيق را جستجو كنند و به طور مثال نمي توان در قسمتهاي مختلف كلمه اي را در اينترنت جستجو كرد.
فرمت (html)(xml)
زبان (اچ تي ام ال) به راحتي خوانده مي شود. هركس كه در رايانه شخصي خود يك مرورگر داشته باشد مي تواند سندي را كه در قالب(اچ تي ام ال) عرضه مي شود بخواند. توليد متن(اچ تي ام ال) بسيار آسان است تصاوير را نيز مي توان درقالب پوشه هاي (گيف) و (جي پي اي جي) به آن اضافه كرد. البته (اچ تي ام ال) زبان اصلي كتاب الكترونيكي نيست، اساس اين زبان(اكس ام ال) است. اين زبان قابليت تبديل به فرمتهاي گوناگون دارد. هر چند تاكنون توسعه چنداني نداشته است.
كتابخوان مايكروسافت
فن آوري كلير تايپ (cleartype) شركت مايكروسافت قادر است متن را به صورت مشكي روي پس زمينه سفيد ارائه كند اندازه حروف و فونت را مي توان در حال خواندن تغيير داد. تصاوير را نيز مي توان به متن اضافه كرد.
نرم افزار كتابخوان مايكروسافت داراي كدهاي خاصي است كه به جهت ايمني بيشتر و به منظور رعايت حقوق مولف از گزند نفوذ گران رايانه اي(هكر ها) در نرم افزار گنجانده شده، هر چند اين فناوري نيز مورد استقبال عمومي خوانندگان كتاب قرار نگرفته است.
مردم مدت ها است كه درانتظار يك دستگاه كتابخوان الكترونيكي هستند كه بتواند انواع فرمت ها و زبان ها را پشتيباني كند. در حال حاضر (ادوبي) كه از فرمت (پي دي اف) بهره برده مهمترين كانديدا است.
انقلاب الكترونيكي دگرگوني وسيعي را در امر تحقيق پژوهش به وجود آورده. امروز محققان با استفاده از امكان ذخيره بازيابي و جستجوي سريع مي توانند نتايج پژوهشهاي خود را با سرعت و دقت بيشتري در اختيار دانشجويان و دانش آموزان قرار دهند. كتاب الكترونيك مي رود تا جايگاه مهمي را در زندگي انسان ديجيتالي باز كند. صرفه جويي ميليونها تن كاغذ براي نشر باعث مي شود تا روند تخريب محيط زيست و قطع بي رويه درختان كند شود و انسان امروزي در محيط سالمي زندگي كند.
به نظر مي رسد با گذشت زمان عادات مطالعه و قدرت درك كتابها بدون شك رشد وتحول خواهد يافت و زير بناي اجتماعي و فكري ملل گوناگون دستخوش تغيير جدي خواهد شد.
نسخه چاپي
روزنامه همشهري اول ابان 1382